Ως ένα σημαντικό πρόβλημα της σχολικής καθημερινότητας, θεωρούν τη σχολική βία, οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί. Ταυτόχρονα, ένα σημαντικό τους ποσοστό δηλώνει πως αισθάνεται ανήμπορο και αβοήθητο όταν ασχολούνται με περιστατικά σχολικής βίας.
Οι πιο πάνω διαπιστώσεις περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση της Ομάδας Ασφαλούς Σχολείου (ΟΑΣ) για τη σχολική χρονιά 2024 – 2025, την οποία γνωστοποίησε χθες ο «Φ» και πρόκειται για ενότητά της που επιχειρεί να συνδέσει τα αποτελέσματα που έχουν προκύψει από την έρευνα, με τις γνώσεις, τις στάσεις και τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, σε διαχρονική έρευνα για τη Βία στο Σχολείο, η οποία διεξήχθη σε τρεις διαδοχικές φάσεις (2020 – 2024) από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Κύπρου, δρα Κώστα Φάντη, για λογαριασμό του υπουργείου Παιδείας, αναφέρονται τα εξής αποτελέσματα σε σχέση με τις στάσεις, αντιλήψεις και γνώσεις των εκπαιδευτικών για τα θέματα ενδοσχολικής βίας:
• Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί θεωρούν τη σχολική βία ως ένα σημαντικό πρόβλημα, με 30% περίπου των εκπαιδευτικών να δηλώνουν το πρόβλημα ως μέτριο ή πολύ σοβαρό. Όπως ανέφεραν οι εκπαιδευτικοί, οι παραβατικές και βίαιες συμπεριφορές των μαθητών είναι συχνό φαινόμενο, με τους καυγάδες, τα περιστατικά εκφοβισμού, εκβιασμού και κοινωνικής απομόνωσης να είναι τα πιο συχνά. Καταγράφηκαν επίσης βανδαλισμοί και καταστροφή περιουσίας στο σχολείο, με τους μισούς εκπαιδευτικούς να αναφέρουν ότι αυτές οι συμπεριφορές συμβαίνουν «μερικές φορές» και ένας στους πέντε, ότι τα περιστατικά αυτά συμβαίνουν «συχνά».
• Ποσοστό 84.4% των εκπαιδευτικών πιστεύει ότι η αντιμετώπιση της βίας αποτελεί σημαντικό μέρος της αποστολής του σχολείου, 75.8% των εκπαιδευτικών ότι το σχολείο έχει ενεργή εκστρατεία κατά της βίας και έχει σαφείς μηχανισμούς για το πώς να χειριστεί περιστατικά εκφοβισμού και βίας.
• Το 79.4% εκπαιδευτικών δηλώνουν ότι υπάρχουν σαφείς σχολικοί κανόνες σχετικά με την πειθαρχία και τη βία. Επιπρόσθετα, 82.7% των εκπαιδευτικών ανέφεραν ότι υπάρχει συνεπής επιβολή της πειθαρχίας στο σχολείο.
• Παρόλα αυτά, οι εκπαιδευτικοί δηλώνουν ότι περίπου ένας στους πέντε εκπαιδευτικούς αισθάνονται ανήμποροι να βοηθήσουν όταν ένας μαθητής επιτίθεται βίαια σε άλλον μαθητή (21.3%) ή σε συνάδελφό τους (20.5%), ενώ 57.6% αναφέρουν ότι γενικότερα αισθάνονται ανήμποροι και αβοήθητοι όταν ασχολούνται με περιστατικά σχολικής βίας. Μάλιστα, 48.8% των εκπαιδευτικών αναφέρουν ότι οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί φοβούνται να χωρίσουν μαθητές όταν καυγαδίζουν.
• Το αίσθημα αβοηθησίας των εκπαιδευτικών ήταν ιδιαίτερα αυξημένο στις πρώτες τρεις τάξεις του Δημοτικού και γενικότερα στη Μέση Εκπαίδευση, ενώ η ποιότητα ζωής των εκπαιδευτικών ήταν αυξημένη στο Νηπιαγωγείο και την Α’ Λυκείου και μειωμένη στις Α’ και Β’ τάξεις του Γυμνασίου. Η ποιότητα ζωής των εκπαιδευτικών επηρεαζόταν αρνητικά από το αίσθημα αβοηθησίας, τις σχολικές συγκρούσεις και τα αρνητικά συναισθήματα που αφορούν τη βία στο σχολικό πλαίσιο, ενώ σχετιζόταν θετικά με τη σημαντικότητα/βαρύτητα που δίνει το σχολείο στις παρεμβάσεις.
• Οι εκπαιδευτικοί που είχαν κάποια εκπαίδευση σε θέματα βίας είχαν μειωμένες πιθανότητες να νιώθουν αβοήθητοι και να αγνοήσουν περιστατικά σχολικής βίας, και αυξημένες πιθανότητες να πιστεύουν στη σημαντικότητα της πρόληψης, να δουλεύουν με τον θύτη και να προσπαθούν να αντιμετωπίζουν θέματα εκφοβισμού συγκριτικά με εκπαιδευτικούς που δεν είχαν λάβει εκπαίδευση σε τέτοια θέματα. Επιπρόσθετα, τα σχολεία που προωθούσαν την εκπαίδευση του προσωπικού σε θέματα βίας είχαν μειωμένες εκφοβιστικές (σωματικές, λεκτικές, και σχεσιακές) και παραβατικές συμπεριφορές.
