Δύο Υπηρεσίες που αφορούν στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος συστήνονται στη βάση νομοθεσίας που έχει τεθεί σε διαβούλευση από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Πρόκειται για τις Υπηρεσίες Ανάκτησης και Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων που θα μπορούν να ανιχνεύουν περιουσία που αποκτήθηκε με αθέμιτα μέσα και να την διαχειρίζονται ανάλογα.
Η σύσταση των δύο αυτών Υπηρεσιών προβλέπονται σε νομοσχέδιο υπό τον τίτλο ως ο Περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2025. Η Υπηρεσία Ανάκτησης Περιουσιακών Στοιχείων σημαίνει την Υπηρεσία που έχει συγκροτηθεί στην Αστυνομία Κύπρου. Αυτή, σύμφωνα με τις πρόνοιες του νομοσχεδίου, μπορεί να ανιχνεύει και να εντοπίζει μέσα και προϊόντα εγκλήματος ή περιουσία που αποτελεί ή ενδέχεται να αποτελέσει αντικείμενο απόφασης αποζημίωσης ή αποκατάστασης περιουσιακών στοιχείων σε θύμα. Η Υπηρεσία Ανάκτησης δύναται να παρέχει, κατόπιν αιτήματος, στο δικαστήριο, κάθε πληροφορία σχετική με περιουσία που εντοπίζεται και ενδέχεται να είναι σημαντική για τον σκοπό λήψης απόφασης επί αξιώσεων αποκατάστασης ή αποζημίωσης ή επιστροφής περιουσιακών στοιχείων.
Επίσης, βάσει του νόμου, απαγορεύεται η μεταβίβαση περιουσίας από κατηγορούμενο σε άλλο πρόσωπο ή περιουσία την οποία το άλλο πρόσωπο απέκτησε από τον κατηγορούμενο, όταν με βάση τα πραγματικά περιστατικά και τις περιστάσεις της υπόθεσης το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι το άλλο πρόσωπο γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι σκοπός της μεταβίβασης ή της μεταφοράς ή της απόκτησης ήταν να αποφευχθεί η έκδοση Διατάγματος Δήμευσης. Τα εν λόγω περιστατικά και περιστάσεις περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
Η μεταβίβαση ή η μεταφορά ή η απόκτηση περιουσίας πραγματοποιήθηκε δωρεάν ή έναντι ποσού δυσανάλογου προς την αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων ή η Υπηρεσία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων, προτού προβεί σε αίτηση προς το Δικαστήριο για πώληση/ρευστοποίηση της περιουσίας, παρέχει στο θιγόμενο ή επηρεαζόμενο πρόσωπο τη δυνατότητα να ζητήσει το ίδιο την πώληση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων ή της περιουσίας.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, διατάγματα δήμευσης που εκδίδονται και για τα οποία δεν έχει καταχωρηθεί ή εκκρεμεί έφεση, διαβιβάζονται από το Γενικό Εισαγγελέα και/ή τη Μονάδα προς την Υπηρεσία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων, με σκοπό τη διαχείριση της περιουσίας και την εκτέλεση του διατάγματος δήμευσης. Περιουσιακά στοιχεία ή μέσα που δημεύονται για λόγους σχετικούς με αξιόποινες πράξεις που αναφέρονται στον Περί του Ορισμού Ποινικών Αδικημάτων και Κυρώσεων για την Παράβαση των Περιοριστικών Μέτρων Νόμο, μπορούν να χρησιμοποιούνται με σκοπό να συμβάλουν σε μηχανισμούς στήριξης τρίτων χωρών που πλήττονται από καταστάσεις για τις οποίες θεσπίστηκαν περιοριστικά μέτρα της Ένωσης, ιδίως σε περιπτώσεις επιθετικού πολέμου (σ.σ. όπως για παράδειγμα την Ουκρανία).
Ανίχνευση περιουσίας και δέσμευση
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη συγκρότηση στην Αστυνομία Κύπρου, Υπηρεσίας Ανάκτησης Περιουσιακών Στοιχείων για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής συνεργασίας και για την υποστήριξη των ερευνών της Αστυνομίας σε εγχώριες ποινικές υποθέσεις όσον αφορά τις έρευνες ανίχνευσης περιουσιακών στοιχείων. Η Υπηρεσία αυτή στελεχώνεται από μέλη της Αστυνομίας Κύπρου, στην οποία παρέχονται επαρκείς οικονομικοί, ανθρώπινοι, τεχνικοί και τεχνολογικοί πόροι και κατάλληλα ειδικευμένο προσωπικό για την αποτελεσματική εκτέλεση των αρμοδιοτήτων της. Το προσωπικό διαθέτει εξειδικευμένη κατάρτιση και πρόσβαση σε ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.
Της Υπηρεσίας προΐσταται μέλος της Αστυνομίας, που ορίζεται από τον Αρχηγό της Αστυνομίας. Το έργο της υπηρεσίας καταπιάνεται με τα πιο κάτω:
> Ανίχνευση και εντοπισμός μέσων, προϊόντων αδικήματος ή περιουσίας, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την υποστήριξη των ερευνών της Αστυνομίας σε ποινικές υποθέσεις και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
> Ανίχνευση και εντοπισμός μέσων, προϊόντων αδικήματος ή περιουσίας που αποτελούν ή ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο απόφασης δέσμευσης ή δήμευσης που έχει εκδοθεί από αρμόδια Αρχή σε άλλο κράτος μέλος.
> Συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών με τις υπηρεσίες ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων άλλων κρατών μελών και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για την ανίχνευση και τον εντοπισμό μέσων, προϊόντων αδικήματος ή περιουσίας που αποτελούν ή ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο απόφασης δέσμευσης ή δήμευσης.
Προβλέπεται ότι για την εκτέλεση των καθηκόντων της η Υπηρεσία μπορεί να ζητεί από τη ΜΟΚΑΣ, το Τμήμα Τελωνείων και το Τμήμα Φορολογίας, να συνεργάζονται μαζί τους, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την ανίχνευση και τον εντοπισμό μέσων, προϊόντων αδικήματος ή περιουσιακών στοιχείων.
Επίσης, είναι εξουσιοδοτημένη να ανιχνεύει και να εντοπίζει περιουσιακά στοιχεία προσώπων και οντοτήτων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα της Ένωσης, όταν αυτό είναι αναγκαίο για τη διευκόλυνση της διακρίβωσης των αξιόποινων πράξεων, κατόπιν αιτήματος των εθνικών αρμόδιων Αρχών.
