Ένα αλλόκοτο και τρομακτικό πλάσμα έχει κυριεύσει τον Οίκο των Εκδοτών στο μαγικό Βασίλειο της Δύσης. Το όνομα αυτού: Romantasy.
Μια φορά κι έναν καιρό, το fantasy και το romance, η φαντασία και το ρομάντζο, ζούσαν σε παράλληλους κόσμους. Από τη μία πλευρά, κυριαρχούσαν ονόματα βαριά και ασήκωτα, όπως ο J.R.R. Tolkien, ο H.P. Lovecraft και ο George R.R. Martin. Από την άλλη, η Barbara Cartland, η Danielle Steel, η Nora Roberts, ονόματα πρόσχαρα και ανάλαφρα, σαν μια ηλιόλουστη ημέρα στην Τοσκάνη.
Η αυστηρή διαχωριστική γραμμή μεταξύ των δύο κόσμων καταστράφηκε ολοσχερώς από την καταιγίδα Onyx Storm, το romantasy bestseller του 2025.
Ας το πάρουμε από την αρχή. Η κατηγορία romance ήταν εδώ και πολλές δεκαετίες το μεγαλύτερο εμπορικό είδος λογοτεχνίας στις ΗΠΑ, αλλά και το πιο υποτιμημένο. Οι πιο καλοπροαίρετοι το αποκαλούσαν «ελαφριά ανάγνωση», μια καλοκαιρινή συντροφιά στην παραλία που μπορούσες να αγοράσεις σ’ ένα αεροδρόμιο περιμένοντας την πτήση σου. Δεν χρειάζεται κάθε βιβλίο να είναι βαρύ και ασήκωτο, ισχυρίζονταν.
Κάπως έτσι γεννήθηκε ο χαρακτηρισμός «guilty pleasure», μια έκφραση που υπονοεί ότι οι ενοχές ακόμα κυρίευαν τους αναγνώστες που έβρισκαν αδύνατον να απολαύσουν Στάινμπεκ, Ντοστογιέφσκι, Χέμινγουεϊ ή οποιοδήποτε άλλο μεγάλο όνομα της «σοβαρής» λογοτεχνίας.
Η φαντασία και το ρομάντζο είχαν φλερτάρει και παλαιότερα, αλλά βιβλία όπως το Dragonriders of Pern της Anne McCaffrey και αργότερα τα πρώτα έργα της Sarah J. Maas άρχισαν να τα συγχωνεύουν πραγματικά, στα τέλη της δεκαετίας του ‘60. Η Anne McCaffrey έλαβε τα άκρως τιμητικά βραβεία Hugo και Nebula, δίνοντας ένα κάποιο κύρος στο ανερχόμενο αυτό είδος. Παρ’ όλα αυτά, η αναγνώριση δεν συνοδεύτηκε από εμπορική επιτυχία, τουλάχιστον στον βαθμό που θα ανάγκαζε τους μεγάλους εκδοτικούς οίκους να δώσουν ανάλογη σημασία.
Αυτή η στιγμή ήρθε αρκετά αργότερα, στις αρχές του αιώνα με τη σειρά-φαινόμενο Twilight της Stephenie Meyer. Η ιστορία με βρικόλακες και λυκανθρώπους που ερίζουν για την αγάπη μιας απλής, καθημερινής έφηβης στην αμερικάνικη ύπαιθρο ξάφνιασε ακόμη και τον εκδότη με την τεράστια ανταπόκριση που γνώρισε. Το Twilight λατρεύτηκε από μια νέα γενιά αναγνωστριών με γεμάτα πορτοφόλια, πρόσβαση και ευχέρεια με τα αναδυόμενα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως, χωρίς τις αγκυλώσεις και των προηγούμενων γενεών. Η κινηματογραφική μεταφορά της σειράς δεν άργησε να έρθει, φέρνοντας ακόμα μεγαλύτερα κέρδη. Η εκδοτική βιομηχανία μπορούσε πια να ζήσει τον έρωτά της με τη «ρομαντασία» χωρίς ενοχές.
Η πανδημία του Covid έφερε ραγδαία αύξηση στις πωλήσεις βιβλίων, με τη ρομαντασία πλέον να είναι το κορυφαίο λογοτεχνικό είδος. Παράλληλα, το TikTok έχει συμβάλλει τα μέγιστα στη διάδοση νέων τίτλων και συγγραφέων μέσω του #BookTok. Για να καταλάβει κανείς τη δύναμη που έχει αυτή η πλατφόρμα, ας κάνει μια αναζήτηση του τίτλου «Morning Glory Milking Farm». Η ευθύνη δική σας.
Είναι αδύνατο να προβλέψουμε αν η ρομαντασία είναι μια παροδική μόδα ή αν θα είναι πλέον το κυρίαρχο είδος λογοτεχνίας για όσο θα εκδίδονται βιβλία. Τα δεδομένα όμως μάς οδηγούν σε μερικά ασφαλή συμπεράσματα. Όσο το αναγνωστικό κοινό της σύγχρονης λογοτεχνίας είναι συντριπτικά γυναικείο, η ζήτηση για νέους τίτλους romantasy δεν πρόκειται να καταλαγιάσει. Και ασφαλώς μπορούμε να προβλέψουμε ότι το Onyx Storm θα το δούμε σύντομα στη μικρή ή τη μεγάλη οθόνη.
Ελεύθερα, 11.1.2026
