Οι στίχοι της νέας συλλογής «Μνήμη υπόγεια» του ποιητή και δημοσιογράφου διατρέχουν όλα τα μήκη και πλάτη του νησιού, συνομιλούν με τοπία, μύθους και μνημεία, με τη φύση και τα πρόσωπα —γνωστά κι αφανή— που διαμόρφωσαν την ιστορία του τόπου. Ο ίδιος πιστεύει πως «η ποίηση, πρώτα διασώζει κι ύστερα βάζει σε σειρά λέξεις που μπορούν να φωτίζουν κρυφά περάσματα, ώστε ο Άνθρωπος να ανακαλύψει ένα άφθαρτο μέρος του εαυτού του».
-Ποια ανάγκη σε οδήγησε να ασχοληθείς με την ποίηση παράλληλα με τη δημοσιογραφία; Τη λέξη «ανάγκη» θα μπορούσα να τη χρησιμοποιήσω μόνο για την δημοσιογραφία. Ανάγκη για γνώση της πληροφορίας πίσω από μια «ωραία» δήλωση, ή ανάγκη για ένα χέρι βοήθειας σε όσους τη χρειάζονται; Η ποίηση, την οποία αγάπησα πολύ πριν από τη δημοσιογραφία, μοιάζει για μένα περισσότερο μ’ ένα εσωτερικό κάλεσμα, ένα ταξίδι που δεν τελειώνει. Ίσως γιατί μπορεί να σε βυθίσει στον πυθμένα της θάλασσας και αργότερα να σε εξυψώσει στον έναστρο ουρανό. Η δημοσιογραφία ενίοτε υποβοηθά την ποίηση σε αυτό που λέμε: να έχει ο γράφων «κεραίες ανοιχτές», που του επιτρέπουν να αντλεί θεματολογία από κάθε γωνιά του πλανήτη. Επίσης, η δημοσιογραφία και η ποίηση έχουν κοινό σημείο τον παιδεμό με τη γλώσσα. Ο ποιητικός λόγος, όμως, είναι εντελώς διαφορετική υπόθεση από το πεζό κείμενο.
-Οι σπουδές σου στην Ιστορία και Αρχαιολογία έχουν επηρεάσει το ποιητικό σου έργο; Σαφώς. Στην τελευταία μου ποιητική συλλογή, «Μνήμη Υπόγεια», θα εντοπίσετε αρκετά ποιήματα με ιστορικό ή αρχαιολογικό υπόβαθρο, όπως ο «Γανωματής στα βενετσιάνικα τείχη». Οι σπουδές μού επέτρεψαν να μην αντικρίζω την Ιστορία ως μια μουσειακή επιστήμη και να μην πιστεύω σε όρους που ξεδοντιάζουν τη συλλογική μνήμη, όπως «ο ιστορικός του μέλλοντος». Η Ιστορία είναι για μένα μια ζώσα συνείδηση του παρελθόντος. Όταν εισχωρήσει στην ποίηση αποκτά αξία εάν, χωρίς εμμονές, θέτει ερωτήματα στον αναγνώστη. Σκεφτείτε τον μοναδικό ποιητικό κόσμο του Καβάφη ή του Σεφέρη.
-Με τα νέα σου ποιήματα επιδίωξες να φωτίσεις αθέατες διαδρομές της συλλογικής μνήμης; Αυτή είναι μια ταπεινή προσπάθειά μου. Όπως μια μαγευτική διαδρομή, από την οποία εμπνεύσθηκα ένα ποίημά μου. Ήταν μια δημοσιογραφική αποστολή στον Απόστολο Ανδρέα κατά την περίοδο της αναστήλωσής του το 2015. Στο ποίημα υπάρχει ο στίχος «το παν η μνήμη», γιατί πιστεύω πως ό,τι θυμόμαστε είναι αυτό που είμαστε. Στην ποίησή μου δεν θα βρείτε πύρινους λόγους, νομίζω όμως ότι θα μπορέσετε να ακολουθήσετε ένα οδοιπορικό στοχασμού στην περίκλειστη Αμμόχωστο, στον Πενταδάκτυλο, στα τείχη της Λευκωσίας ή στα βουνά της ημιορεινής Λεμεσού.
-Ποια ήταν η πρώτη ύλη για τις λέξεις και τις εικόνες που έχουν εισχωρήσει στη γραφή σου; Στιγμές, βιώματα, μνημεία, αναγνώσματα και ανθρώπινες ιστορίες που δεν μπορούν να ξεκαρφωθούν από το μυαλό μου… αν με βασανίζουν για καιρό, συνήθως γίνονται ποίηση, και ανήκουν εν τέλει στον αναγνώστη. Θα σας πω ένα παράδειγμα. Το 2019, είχα επισκεφθεί το μουσείο του Λούβρου όπου, όπως ξέρετε, υπάρχει μια γωνιά με κυπριακά εκθέματα. Όταν στάθηκα μπροστά στο μεγάλο πιθάρι που βρισκόταν κάποτε στον αρχαίο ναό της Αφροδίτης στην Αμαθούντα, έχασα κάθε επαφή με τον χρόνο. Σκέφτηκα: αν αυτό το πιθάρι είχε μάτια, πόσα δεινά θα έχει δει με θέα προς το λιμάνι της αρχαίας νεκρόπολης… έχει κλάψει ποτέ; Έτσι γεννήθηκε το ποίημα ο «Πίθος της Αμαθούντας».
-Μπορεί η ποίηση να λειτουργήσει ως υπόγειος διάδρομος μνήμης που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον; Ο Έλιοτ γράφει στα «Τέσσερα Κουαρτέτα» πως «Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο». Πιστεύω πως ένα ποίημα δεν τελειώνει με τη συγγραφή του. Η ποίηση πρώτα διασώζει, και ύστερα βάζει σε σειρά λέξεις που μπορούν να φωτίζουν κρυφά περάσματα, ώστε ο Άνθρωπος να ανακαλύψει ένα άφθαρτο μέρος του εαυτού του. Για να γίνει όμως η ποίηση διάδρομος μνήμης, δεν αρκεί μόνο να γράφεται, χρειάζεται να διαβάζεται με κόπο.
-Ένα ποίημά σου είναι αφιερωμένο στην Κική Δημουλά. Υπήρξε σημείο αναφοράς για σένα; Βέβαια. Το ποίημα με τίτλο «Γραφίδα» γράφτηκε μετά τον θάνατό της και περιλήφθηκε σε μια ανθολογία που κυκλοφόρησε προς τιμήν της. Έχω διαβάσει αρκετά ποιήματα της Κικής Δημουλά και μπορώ να πω ότι είναι μια ποιήτρια που με έμαθε πόσο σημαντικό είναι το πάλιωμα με τις λέξεις. Ένας στίχος της, από το ποίημα «Κονιάκ Μηδέν Αστέρων», με συντροφεύει πάντα: «Όταν μιλάει η αταξία, η τάξη να σωπαίνει».
«Μνήμη υπόγεια»
Εκδόσεις Αρμίδα
Σελίδες 95
Τιμή €10
Ελεύθερα 29.3.2026
Εγγραφή στο Newsletter
