Ένα κλειστό παιδί που βαριόταν στο σχολείο και ονειρευόταν μόνο να παίζει μουσική, εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο αγαπημένους Κύπριους δημιουργούς. Με αφορμή την παρουσίαση του τρίτου του δίσκου «Τικ Τακ», μιλάει για τον χρόνο, την τέχνη του να ζεις τη στιγμή και να συνομιλείς με τον δεκάχρονο εαυτό σου.
–Μεγάλωσες σε μουσική οικογένεια; Ναι, ο πατέρας μου παίζει μπουζούκι και τραγουδά και η μητέρα μου διδάσκει κλασικό πιάνο σε ωδείο. Μεγάλωσα ακούγοντας από τη μια λαϊκά από τον πατέρα μου, ο οποίος έκανε πρόβες για τις εμφανίσεις του – και από την άλλη με Μπετόβεν και Σοπέν από τη μητέρα μου.
–Τι σου πρόσφερε αυτό το πάντρεμα; Αισθάνομαι τυχερός που γεννήθηκα σε οικογένεια μουσικών γιατί αυτό με βοήθησε να ανακαλύψω από μικρή ηλικία την κλίση μου. Σε αντίθεση με άλλους ανθρώπους που μπορεί να τους πάρει χρόνια μέχρι να βρεθεί μπροστά τους ο κατάλληλος άνθρωπος ή το ερέθισμα για να ανακαλύψουν τον προορισμό τους, είτε στην τέχνη είτε σε οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα.
–Μουσικά, πάντως, φαίνεται να τράβηξες προς τον δρόμο του πατέρα σου. Προφανώς η πρώτη και μεγαλύτερη επιρροή μου ήταν ο πατέρας μου. Με κέρδισε η λαϊκή μουσική γιατί είχε τον στίχο και μέσα απ’ αυτό αναπτύχθηκε το πάθος μου για το τραγούδι. Ήσουν πάντα αυτό το μειλίχιο παιδί που είσαι τώρα; Ως παιδί έκανα πολλές αταξίες, αρκετές βλακείες, επίσης, αλλά μέχρι την αρχή της εφηβείας. Μετά ηρέμησα κάπως. Είμαι μοναχοπαίδι αλλά είχα τα ξαδέρφια μου που ήταν σαν αδέρφια μου στην παιδική ηλικία. Δεν ήμουνα καθόλου καλός μαθητής – καθόλου όμως. Δεν μου άρεσε το σχολείο, βαριόμουν κάθε ώρα και κάθε λεπτό που περνούσε. Παρ’ όλα αυτά έκανα φιλίες που κρατάνε μέχρι σήμερα.
–Ποιο στοιχείο του χαρακτήρα σου θα έλεγες ότι σε δυσκόλεψε περισσότερο; Για χρόνια είχα, και έχω ως ένα βαθμό ακόμα, την τάση να τα κρατάω όλα μέσα μου. Το ευτύχημα είναι ότι έβρισκα τρόπους να ισορροπήσω, ώστε να μη μου βγει ποτέ σε κάτι επικίνδυνο. Είχα εκρήξεις, αλλά δεν έφτασα ποτέ σε καταστροφικές συμπεριφορές. Αυτοκαταστροφικές, εννοώ, γιατί μου είναι αδύνατο να βλάψω άλλον άνθρωπο.
–Τι σε έσωσε από το να γίνεις αυτοκαταστροφικός; Έψαχνα και έβρισκα πάντα επιρροές από ανθρώπους στους οποίους έβλεπα κάτι να με εμπνέει, κάτι που θαύμαζα, που μου έδινε νόημα. «Έκλεβα» στοιχεία, διαμορφώνοντας τελικά τον δικό μου εσωτερικό κόσμο. Και πάντα ερχόταν και η μουσική να με σώσει.
–Σε ποιες στιγμές νιώθεις ότι σε έσωσε η μουσική; Όταν δεν ήμουν καλά ψυχολογικά – είτε γιατί δεν μου άρεσαν κάποιες καταστάσεις που έβλεπα γύρω μου, είτε γιατί ένιωθα στο περιθώριο σε κάποιες φάσεις. Μου πήρε χρόνο να μάθω να επικοινωνώ, πρώτα με τον ίδιο μου τον εαυτό και μετά με τους άλλους. Αντιλήφθηκα ότι η αληθινή σύνδεση με τους ανθρώπους προϋποθέτει να εκφράζουμε αυτό που νιώθουμε. Να είμαστε ανοικτοί και ναι, ίσως, ευάλωτοι.
–Πότε θα έλεγες ότι έμαθες να βγάζεις αυτό που έχεις μέσα σου; Στην Αγγλία ως φοιτητής, όπου άρχισα να γνωρίζω πραγματικά τον εαυτό μου. Είναι εκεί που συνειδητοποιείς τι θα πει «ζω μόνος». Αυτό με βοήθησε πολύ να ψάξω μέσα μου και να βγάλω στην επιφάνεια πράγματα που δεν εξέφραζα ποτέ. Ήταν σαν ξεκλείδωμα και εκεί άνοιξαν νέοι ορίζοντες και στη μουσική μου.
–Πρόσφατα παρουσίασες τον καινούριο σου δίσκο. Περί τίνος πρόκειται; Το «Τικ Τακ» είναι ο τρίτος μου δίσκος και θεωρώ ο πιο ώριμος, σε βάθος και ουσία. Όχι ότι οι άλλοι μου δίσκοι ήταν ανούσιοι, αλλά αυτή τη φορά νιώθω κάτι βαθύτερο. Ολόκληρος ο δίσκος καταπιάνεται με τον χρόνο. Το πώς ζούμε τον χρόνο.
–Πώς ζούμε τον χρόνο; Τρέχοντας από τον ένα στόχο στον άλλο… Ανάμεσά τους όμως, ανάμεσα στο «τικ» και το «τακ», κρύβονται τα ωραία της ζωής, τα οποία πολλές φορές χάνουμε γιατί έχουμε τα μάτια μόνο στον προορισμό. Έτσι, πολύ μεγάλο μέρος της ζωής μας, περνάει μέσα στην ανυπομονησία και την προσμονή αυτού που θα έρθει. Ξυπνάς το πρωί και, αντί να είσαι 100% στο «τώρα», σκέφτεσαι τι ξέχασες, πού πρέπει να πας, τι υποχρεώσεις έχεις. Θέλει δουλειά για να μάθεις να ζεις τη στιγμή. Ακούγεται κλισέ το «ζήσε το τώρα», αλλά πραγματικά εκεί μέσα χωράει όλο το νόημα της ζωής.
–Από πού προέρχεται ο τίτλος; Ήρθε την τελευταία στιγμή από έναν στίχο του Χριστού Μιχάλαρου. Είχα ήδη έξι τραγούδια έτοιμα και ήρθαν τα δύο τελευταία για να συμπληρωθεί η συλλογή. Το ένα σε ποίηση Μιχάλη Πασιαρδή και μουσική Γιώργου Καλόγηρου και το τελευταίο σε ποίηση του Χριστού Μιχάλαρου σε δική μου μουσική. Ένας στίχος αυτού του τελευταίου ποιήματος ήταν το «Τικ τακ». Διαβάζοντάς το ένιωσα ότι αυτό το χτύπημα του χρόνου, ένωνε εννοιολογικά όλο τον δίσκο. Από τη γέννηση, τον έρωτα, την αναζήτηση, τη φυγή, τα ανεκπλήρωτα όνειρα, τα απωθημένα, μέχρι και τον θάνατο μας, ο οποίος υπάρχει στο τελευταίο κομμάτι του δίσκου, σε στίχους του Ανδρέα Παράσχου.
–Παρουσιάσεις του δίσκου έχουν γίνει ήδη σε Αθήνα και Λευκωσία; Ναι, κάναμε δύο παρουσιάσεις, μία στον Σταυρό του Νότου στην Αθήνα και μία στο Δημοτικό Θέατρο στη Λευκωσίας στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ. Στις παρουσιάσεις τραγούδησε μια πλειάδα εξαιρετικών καλλιτεχνών κι ένιωσα τόσο πλήρης, τόσο γεμάτος δύσκολα εκφράζεται με λέξεις.
–Τώρα πια βρίσκεσαι μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας; Ναι πλέον έχω ως βάση μου την Αθήνα και πηγαινοέρχομαι στη Λευκωσία. Είναι κάτι νέο, μια νέα αρχή, ένας νέος κύκλος. Έχει, φυσικά, και αρκετό άγχος, αλλά έχω την εμπειρία πια για να το κάνω. Και νιώθω σαν παιδί που πάει να παίξει σε μια καινούρια, μεγαλύτερη παιδική χαρά.
–Την Κύπρο δεν την αφήνεις; Όχι, πάντα θα έρχομαι να κάνω εμφανίσεις εδώ. Αλλά το ένστικτό μου – που το ακούω σχεδόν πάντα – μου έλεγε να το τολμήσω. Ήθελα η μουσική μου να ταξιδέψει σε ένα μεγαλύτερο κοινό. Γι’ αυτό προορίζονται. Αν έστω κι ένας άνθρωπος νιώσει ωραία ακούγοντας τα τραγούδια, αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο για μένα.
–Έχει τύχει ποτέ να σε πλησιάσουν και να σου πουν ότι η μουσική σου τους βοήθησε σε κάτι σημαντικό στη ζωή τους; Ναι, και ήταν από τα πιο ωραία δώρα που πήρα ποτέ. Πήρα ένα μήνυμα που έλεγε: «Ευχαριστώ, γιατί μετά την παράσταση σήμερα πήρα μια πολύ σημαντική απόφαση για μένα».
–Σου έχουν πει κάποια συμβουλή που σε καθόρισε; Ήταν μία κουβέντα που μου είπε ο Παντελής Θαλασσινός, όταν ήμουν γύρω στα 24-25: «Να θυμάσαι, καθώς μεγαλώνεις και κάνεις τη μουσική σου, να μην ξεχάσεις τι ονειρευόσουν όταν ήσουν 10 χρονών». Αυτό το κουβαλώ πάντα. Γιατί όσο μεγαλώνουμε, χάνουμε την αθωότητα, την παιδικότητα. Στα 10 σου θες απλά να τραγουδάς. Δεν σε νοιάζει η «βιομηχανία», τα οικονομικά, η προώθηση, οι υποχρεώσεις της μουσικής. Θες μόνο να κρατάς ένα μικρόφωνο και να περνάς ωραία. Είναι σημαντικό να μην ξεχάσεις όσα ήθελες όταν ήσουν παιδί. Να μην σου φύγει αυτή η λαχτάρα να παίζεις μουσική.
–Αν συναντούσες το παιδί που ήσουν κάποτε, τι θα του έλεγες; Θα του έλεγα να διαβάζει περισσότερα βιβλία, να μελετάει πιο πολύ και να μάθει να κοιμάται λίγο νωρίτερα! Για να καταλάβεις, οι πιο δημιουργικές μου ώρες είναι μεταξύ 2 και 4 το πρωί. Ίσως να μην είχα γράψει κανένα τραγούδι αν κοιμόμουν σε νορμάλ ώρες. Προφανώς το έχω πάρει από τον πατέρα μου, ο οποίος γυρνούσε αργά από τα μαγαζιά που δούλευε. Κάποιες φορές με έπαιρνε και μαζί του, θυμάμαι, από πολύ μικρό.
–Άρα έχεις κοιμηθεί και σε ενωμένες πλαστικές καρέκλες με τη μουσική διαπασών, ως παιδί; Εννοείται! Η αλήθεια είναι ότι είχαμε ιδιαιτερότητες ως οικογένεια. Δεν θυμάμαι για παράδειγμα να τρώμε μαζί μεσημεριανό στο τραπέζι. Ο πατέρας μου κοιμόταν τα μεσημέρια, εγώ γυρνούσα από το σχολείο και η μητέρα μου έφευγε εκείνη την ώρα για το ωδείο.
–Σε ενοχλούσε αυτό; Δεν με ενοχλούσε, αλλά ο τρόπος που μεγάλωσα με διαμόρφωσε στο κλειστό παιδί που ήμουν. Μεγαλώνοντας όμως καταλαβαίνεις και βλέπεις τους γονείς σου πολύ διαφορετικά. Τους καταλαβαίνεις. Και νομίζω ότι κατάφερα να πάρω τα καλύτερα στοιχεία του καθενός.
–Θέλεις να κάνεις δική σου οικογένεια; Το σκέφτεσαι; Δεν μπορώ να το «δω» ακόμα. Γενικά, λειτουργώ πολύ με το να κάνω εικόνα τα πράγματα: κλείνω τα μάτια και «βλέπω» αυτό που θέλω μπροστά μου. Για την ώρα δεν μπορώ να το οπτικοποιήσω, επομένως δεν ξέρω αν με φαντάζομαι πατέρα.
–Αυτό που ζεις τώρα, το «έβλεπες» κάποτε; Ναι, κάπου στη δευτέρα Λυκείου, όταν καθόμουν στο θρανίο και βαριόμουν και περίμενα να τελειώσει η μέρα, στο μυαλό μου έβλεπα αυτό που ζω σήμερα. Χωρίς να αντιλαμβάνομαι τις δυσκολίες ή να γνωρίζω τις λεπτομέρειες, τότε, αλλά ναι, μπορούσα να φανταστώ τη ζωή μου όπως είναι σήμερα.
Ελεύθερα, 28.12.2025
