Μέσα στα επόμενα εννιά χρόνια, δηλαδή μέχρι το 2035, οι αρμόδιοι φορείς και δη το Υφυπουργείο Τουρισμού έχουν θέσει ως στόχο την αύξηση των τουριστικών αφίξεων στα 5 εκατ., από 4,04 εκατ. το 2024.
Ωστόσο, αυτό θα επιχειρηθεί να επιτευχθεί όχι «επιβαρύνοντας» περισσότερο τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά με τη διασπορά των αφίξεων σε φθινόπωρο και άνοιξη, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος του ολόχρονου προορισμού.
Χθες το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τη νέα Εθνική Στρατηγική Τουρισμού, με ορίζοντα το έτος 2035. Πρόκειται για επικαιροποιημένη έκδοση της Εθνικής Στρατηγικής Τουρισμού 2030, η οποία είχε εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο το 2020. Η νέα Στρατηγική αναθεωρήθηκε ώστε να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα όπως η αειφόρος τουριστική ανάπτυξη, η πράσινη μετάβαση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η βελτίωση των υποδομών και ειδικότερα των υποδομών προσβασιμότητας.
Μιλώντας μετά τη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Υφυπουργός Τουρισμού Κώστας Κουμής σημείωσε μεταξύ άλλων ότι «θεμελιώδεις στόχοι της Εθνικής Στρατηγικής 2035, ορίζονται η περαιτέρω αναβάθμιση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος και η συνέχιση της τουριστικής ανάπτυξης με σεβασμό στις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, η μετατροπή της χώρας σε ένα ψηφιακά έξυπνο προορισμό, η μείωση της εποχικότητας και η σταδιακή μετεξέλιξη της χώρας σε ολόχρονο προορισμό.
Εκ των σημαντικότερων σημείων των χθεσινών δηλώσεων του κ. Κουμή ήταν:
(α) Στόχος είναι να φτάσουμε μέχρι το έτος 2035 στα 5 εκατομμύρια επισκέπτες, αλλά να κατανέμονται διαφορετικά σε σχέση με το τι ισχύει σήμερα.
(β) Οι χώρες που έχουν απομείνει χωρίς απευθείας αεροπορική σύνδεση και θεωρούνται αξιοπρόσεκτες στο πεδίο του τουρισμού είναι πλέον οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία. Γίνονται ενέργειες και για τις τρεις αυτές αγορές.
(γ) Είναι πάρα πολύ σημαντικό οι συμμετέχοντες στο τουριστικό οικοσύστημα, να προχωρήσουν προς τη ψηφιακή μετάβαση, εισάγοντας νέες τεχνολογίες.
Όχι μεγάλες αυξήσεις το καλοκαίρι
Η Εθνική Στρατηγική Τουρισμού 2035, με ημερομηνία δημοσίευσης τον Φεβρουάριο του 2026, καταγράφει αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία σε σχέση με τις στοχεύσεις των αρμοδίων για τα επόμενα 9 χρόνια.
Μεταξύ αυτών, επισημαίνεται ο στόχος των 5 εκατ. τουριστών μέχρι το 2035.
Ενδεικτικά σημειώνεται ότι θεωρείται εφικτή η αύξηση των αφίξεων περιηγητών από 4,04 εκατ. το 2024 σε 5 εκατ. το 2035, με τη μεγαλύτερη αύξηση να προέρχεται από τις αφίξεις περιηγητών την περίοδο Ιανουαρίου – Απριλίου και Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου (από 1,06 εκατ. το 2024 σε 1,80 εκατ. το 2035) και μικρότερη αύξηση κατά την καλοκαιρινή περίοδο Μαΐου – Οκτωβρίου (από 2,98 εκατ. το 2024 σε 3,20 εκατ. το 2035).
Παράλληλα εκτιμάται πως μπορεί να υπάρξει αύξηση του συνολικού αριθμού διανυκτερεύσεων ξένων περιηγητών για το 2035 στα 46,8 εκατ. από 34,8 εκατ. το 2024, με το 38,5 % από αυτές (18 εκατ.) να αφορούν διανυκτερεύσεις κατά τη χειμερινή περίοδο, από 23,9 % το 2024.
Η Στρατηγική 2035 θεωρεί, ότι η χώρα μπορεί να στοχεύσει επίσης σε αύξηση της ημερήσιας δαπάνης των περιηγητών από €80 τη χειμερινή περίοδο του 2024 σε €85 (σε σταθερές τιμές 2024) την αντίστοιχη περίοδο του 2035 και από €96 ημερησίως την καλοκαιρινή περίοδο του 2024 σε €106 την αντίστοιχη περίοδο του 2035, πάντοτε σε τιμές 2024. Αν οι πιο πάνω στόχοι επιτευχθούν, τότε το 2035 τα έσοδα από τον τουρισμό θα ανέλθουν σε €4,58 δισ. (σε
τιμές 2024) σε σύγκριση με €3,21 δισ. το 2024.
Στοχεύσεις σε τμήματα τουριστικής αγοράς
Μέσα από μελέτη και ανάλυση των διεθνών τάσεων στις υφιστάμενες και δυνητικές αγορές-πηγές τουριστικού ρεύματος, και λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες του τουριστικού προϊόντος της Κύπρου για ικανοποίηση των αναγκών των περιηγητών αυτών, έχουν επιλεγεί τα στοχευόμενα τμήματα της τουριστικής αγοράς.
«Over 50s / Silver tourism»: Πρόκειται για ένα ολοένα αυξανόμενο τμήμα τουριστικής αγοράς, ιδιαίτερα ενόψει της γήρανσης του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι επισκέπτες αυτοί ξοδεύουν περισσότερο από τους νεότερους και τείνουν να ταξιδεύουν συχνότερα, αφού έχουν λιγότερες οικογενειακές υποχρεώσεις και αυξημένο ελεύθερο χρόνο.
«Sun and Sea / Families with children»: Οι οικογενειακές διακοπές αναμένεται, ότι θα αναπτυχθούν με ταχύτερο ρυθμό από οποιαδήποτε άλλη μορφή διακοπών. Αποτελούν επί του παρόντος, ως τμήμα τουριστικής αγοράς, το 30 % περίπου του συνόλου του τουριστικού ρεύματος παγκόσμια.
«Destination hoppers»: Οι διακοπές πολλαπλών προορισμών επιλέγονται από άτομα με περισσότερο χρόνο στη διάθεσή τους, πιο ενεργό τρόπο ζωής και μεγαλύτερο εισόδημα. Αναγνωρίζοντας την τάση της εποχής, η Κύπρος είναι σε διαδικασία δημιουργίας και προώθησης κοινών τουριστικών πακέτων με γείτονες χώρες, στοχεύοντας μακρινές κυρίως αγορές.
«Domestic tourism»: O εγχώριος τουρισμός επιτρέπει στον επισκέπτη να ξεφύγει από την καθημερινότητα, χωρίς να υποβληθεί στην ταλαιπωρία πτήσεων. Θεωρείται απαραίτητη η δημιουργία επιπρόσθετων τουριστικών καταλυμάτων στην ύπαιθρο / ορεινές περιοχές. Η συνεισφορά του εγχώριου τουρισμού είναι μεγάλη, αφού παρατηρείται υψηλή δαπάνη των Κυπρίων σε σύγκριση με αυτή των ξένων επισκεπτών.
«Long stayers»: Οι επισκέπτες μακράς διάρκειας παραμένουν σε μια χώρα κυρίως για να αποφύγουν τις κακές καιρικές συνθήκες στη χώρα τους. Το ήπιο κλίμα είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Κύπρου. Η φιλοξενία των ντόπιων και το καλό φαγητό είναι επίσης παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη από το συγκεκριμένο τμήμα τουριστικής αγοράς. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη αυτού του τμήματος τουριστικής αγοράς είναι η ολόχρονη λειτουργία τουριστικών καταλυμάτων.
«Working from anywhere / Bleisure»: Ακόμη και πριν την πανδημία του κορωνοϊού, μεγάλες εταιρείες άρχισαν να ασπάζονται την τάση για τηλεργασία, που συνεπαγόταν μείωση των λειτουργικών εξόδων τους. Η πιο πάνω τάση, σε συνδυασμό με την ανάγκη των πολιτών για αλλαγή παραστάσεων, δημιούργησε ένα νέο τμήμα τουριστικής αγοράς, αυτό του «bleisure». Πρόκειται για τον συνδυασμό διακοπών και εργασίας. Η παραμονή σε ένα προορισμό «bleisure» μπορεί να διαρκέσει από μία εβδομάδα μέχρι και μήνες. Η Κύπρος πληροί όλα τα κριτήρια και ήδη πολλά στελέχη διεθνών και τοπικών οργανισμών και εταιρειών επιλέγουν το νησί ως ένα από τους καλύτερους προορισμούς «bleisure» στην Ευρώπη.
Ιεράρχηση τουριστικών αγορών
Οι τουριστικές αγορές κατανέμονται σε τέσσερις κατηγορίες:
Κατηγορία Α: Σταθερές τουριστικές αγορές: Σε αυτή την κατηγορία κατατάχθηκαν, κατά την εκπόνηση της ΕΣΤ 2030, οι μέχρι τότε μεγαλύτερες για την Κύπρο αγορές-πηγές, δηλαδή το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ρωσία. Κατόπιν επαναξιολόγησης, σε αυτή την κατηγορία κατατάσσεται πλέον μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο, αφού αφίξεις από την αγορά αυτή παραμένουν διαχρονικά σταθερές, της τάξης του 30 %. Οποιαδήποτε προσπάθεια για περαιτέρω ανάπτυξη των αγορών της κατηγορίας αυτής λαμβάνει υπόψη τον κίνδυνο υπερεξάρτησης.
Κατηγορία Β: Σταθερή πορεία ανάπτυξης: Σε αυτή την κατηγορία εμπίπτουν οι εξής αγορές-πηγές: Πολωνία, Γερμανία, Ισραήλ, Γαλλία και Βόρειες Χώρες (Σουηδία, Νορβηγία, Δανία, Φινλανδία). Οι αγορές αυτές βρίσκονται σε σταθερή πορεία ανάπτυξης, εφόσον ευνοούνται από την ενίσχυση της συνδεσιμότητας, τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, τον αυξανόμενο προγραμματισμό των Οργανωτών και άλλους παράγοντες.
Κατηγορία Γ: Σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης: Σε αυτή την Κατηγορία εντάσσονται οι αγορές: Μπενελούξ (Ολλανδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο), Ρουμανία, Ελβετία, Αυστρία, Ουγγαρία, Ελλάδα, Σερβία, Τσεχία και Βουλγαρία. Στις αγορές αυτές, η Κύπρος είναι αναγνωρίσιμη και η εικόνα της είναι αρκετά θετική, οι οργανωτές ταξιδίων την διατηρούν στα προγράμματά τους, και η συνδεσιμότητα, λόγω εγγύτητας ή/και μεγέθους χώρας, μπορεί να βελτιωθεί.
Κατηγορία Δ: Δυνατότητες, υπό προϋποθέσεις: Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται οι αγορές: Ιρλανδία, Αίγυπτος, Λίβανος, Η.Α.Ε., Λιθουανία, Σλοβακία, Λευκορωσία, Ιράν, Κίνα, Μάλτα, Ιορδανία, Ιταλία, Λετονία, Ισπανία, Πορτογαλία, Η.Π.Α, Αυστραλία, Νότιος Αφρική, Καναδάς, Κίνα και Κορέα. Οι εν λόγω αγορές παρουσιάζουν προοπτικές ανάπτυξης, λόγω μεγέθους τουριστικής αγοράς, αναγνωρισιμότητας, εγγύτητας, κ.ά.. Η ανάπτυξη αυτή, όμως, μπορεί να επιτευχθεί μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, διαφορετικές σε κάθε περίπτωση.
