Για τη διακεκριμένη Μεξικανή κλόουν και δημιουργό σωματικού θεάτρου η σιωπή συχνά αποκαλύπτει όσα το γέλιο καλύπτει.
Με ρίζες στην παιδαγωγική του Ζακ Λεκόκ και μια αξιοζήλευτη πορεία στον χώρο του σωματικού θεάτρου και του σύγχρονου τσίρκου, η Γκαμπριέλα Μουνιός (Gabriela Muñoz) είναι φτιαγμένη από την πάστα των καλλιτεχνών που οικοδομούν ολόκληρους κόσμους με ελάχιστα μέσα. Έχει αναπτύξει ένα ιδίωμα βασισμένο στη δύναμη της σιωπής με το οποίο επικοινωνεί με διαφορετικές κουλτούρες, αναδεικνύοντας την κοινή ανθρώπινη εμπειρία. Στο νησί έρχεται για πρώτη φορά τον Μάρτιο, στο πλαίσιο του 3ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου Κύπρου για να συστηθεί στο κοινό με την παραγωγή «Perhaps, Perhaps… Quizás», η οποία την καταξίωσε διεθνώς, έχοντας παρουσιαστεί σε σημαντικές σκηνές. Η παράσταση συμπυκνώνει την πορεία της, όντας μια ωδή στην προσμονή, τη μοναξιά και την εύθραυστη ελπίδα της αγάπης. Χωρίς λόγια, με απόλυτη ακρίβεια ρυθμού και συγκινησιακής έντασης, η Μουνιός δημιουργεί μια σκηνική συνθήκη όπου γέλιο και μελαγχολία συνυπάρχουν. Το alter ego της, η Chula, ισορροπεί ανάμεσα στο παράλογο και το τρυφερό, επιτρέποντας στο κοινό να αναγνωρίσει μέσα στην υπερβολή κάτι βαθιά οικείο.
–Οι παραστάσεις σου διασχίζουν αβίαστα τα σύνορα των πολιτισμών. Τι βρίσκεις οικουμενικό στο ανθρώπινο συναίσθημα; Η κοινή μας ανθρώπινη υπόσταση, η βαθιά επιθυμία για την αλήθεια μας και για επαφή είναι κάτι πραγματικά οικουμενικό. Λειτουργώ ως φορέας των ιστοριών μου, όπου τα συναισθήματα αποτελούν τη γέφυρα που πρέπει να διασχίσουμε. Η τέχνη του κλόουν έχει αυτή την ιδιότητα: διαλύει σύνορα και διαχωρισμούς και, μέσα από το παράλογο, αναδεικνύει τον εαυτό, δημιουργώντας στιγμές όπου ο καθένας μπορεί να αναγνωρίσει κάτι από τον εαυτό του.
–Τι σου κινεί την περιέργεια στην πρώτη σου συνάντηση με το κυπριακό κοινό; Συχνά, μπορώ ν’ «αφουγκραστώ» το κοινό τη στιγμή που φτάνει και η ενέργειά του καθορίζει τον τόνο της βραδιάς. Για το κυπριακό κοινό, μ’ ενδιαφέρει αυτή η τοπική αίσθηση, οι εθελοντές, οι αυθόρμητες στιγμές (χιουμοριστικές ή άλλες) που θα τροφοδοτήσουν την παράσταση και οι ιδιαίτεροι τρόποι με τους οποίους οι θεατές γελούν και συμμετέχουν.
–Το έργο σου είναι χωρίς λόγια. Πρόκειται για μια συνειδητή άρνηση του διαρκούς θορύβου και της υπερανάλυσης της σύγχρονης ζωής; Όχι συνειδητή. Η σιωπή απλώς μοιάζει να είναι το πιο αληθινό περιβάλλον για τη δουλειά μου. Προσδίδει καθαρότητα, στοχασμό και μια αίσθηση αυθεντικής έκφρασης. Ό,τι μοιράζομαι, προσπαθώ να το κάνω ως μάρτυρας όσων η σιωπή μού έχει ήδη αποκαλύψει. Θέλω οι «αλήθειές» μου να προσγειώνονται απαλά, ακόμη κι αν κουβαλούν το βάρος όσων παραμένουν ανείπωτα.
–Η χωρίς λόγια πρακτική σε κάνει να νιώθεις πιο εκτεθειμένη ή πιο ακριβής και προστατευμένη; Σίγουρα, πιο εκτεθειμένη. Αυτή η ανοιχτότητα είναι πρόκληση για μένα ως καλλιτέχνιδα, ως γυναίκα κι ως άνθρωπος, αλλά αυτό είναι ακριβώς που αγαπώ σ’ αυτήν: με ωθεί να εξελίσσομαι και συχνά αποκαλύπτει περισσότερα απ’ όσα θα μπορούσαν ποτέ να εκφραστούν με λόγια.
-Είναι η τρυφερότητα σήμερα πολιτική στάση; Ναι. Ακόμη κι όταν αγγίζει σκληρές αλήθειες, αποτελεί μια συνειδητή επιλογή: να θρέφεις, ν’ ακούς, να δημιουργείς χώρο για ό,τι είναι οδυνηρό. Είναι το ευάλωτο σημείο που αγγίζω διαρκώς με φροντίδα μέσα στο έργο μου.
–Ποια είναι η Chula για σένα; Είναι χαρακτήρας ή στρατηγική επιβίωσης και τρόπος να κινείσαι στον κόσμο; Η Τσούλα δεν είναι απλώς ένας χαρακτήρας ή ένα τέχνασμα επιβίωσης. Δεν τη δημιούργησα για να επιβιώσω, αλλά για να ζήσω. Είναι η ηχώ της παραφοράς μου, μια πιο δυνατή και ελεύθερη εκδοχή του εαυτού μου. Μια προέκταση που αρνείται τα κοινωνικά πλαίσια και με βοηθά να διαμορφώσω τον κόσμο μέσα στον οποίο εγώ, η Γκαμπριέλα, θέλω να ζω.
-Σ’ έναν κόσμο εμμονικό με την ταχύτητα και την άμεση ικανοποίηση, η ηρωίδα σου αναμένει. Η βραδύτητα είναι κι αυτή μια μορφή αντίστασης; Ο αργός και συνειδητός ρυθμός είναι ο τρόπος με τον οποίο προσκαλώ τους άλλους να με παρακολουθήσουν ουσιαστικά και ο τρόπος με τον οποίο επιλέγω να παρακολουθώ τους άλλους. Για να μπορέσω να είμαι αρκετά γενναία ώστε να εκτεθώ, χρειάζομαι χρόνο για ν’ ακούσω, να παρατηρήσω, να αισθανθώ και να φανταστώ. Η φαντασία είναι το πιο πολύτιμο δώρο που μπορούμε να προσφέρουμε ο ένας στον άλλον και γι’ αυτό την καλλιεργώ μέσα από την ηρεμία.
–Τι έχει μεγαλύτερη σημασία για σένα στη σκηνή: το γέλιο ή η σιωπή που το ακολουθεί; Και τα δύο είναι εξίσου σημαντικά για μένα. Υπάρχω και στα δύο: στη λυτρωτική ανακούφιση του γέλιου και στον χώρο ακρόασης της σιωπής. Το γέλιο μπορεί να μεταφέρει βαριές αλήθειες, ενώ η σιωπή συχνά αποκαλύπτει όσα το γέλιο καλύπτει.
–Εμπιστεύεσαι το χιούμορ περισσότερο από τη σοβαρότητα όταν προσεγγίζεις τη θλίψη; Ναι. Το χιούμορ είναι για μένα ουσιώδες, απολύτως απαραίτητο, ιδιαίτερα όταν αγγίζει τη λύπη. Στη μεξικανική κουλτούρα, το να αστειεύεσαι μέσα στο σκότος είναι ένας τρόπος αντιμετώπισης και επιβίωσης και πιθανότατα αυτό με οδήγησε να γίνω κλόουν. Εμπιστεύομαι το χιούμορ να φωτίζει, να απαλύνει και να μεταφέρει δύσκολες αλήθειες.
–Ως γυναίκα στον χώρο του κλόουνινγκ, νιώθεις ότι αναδιαμορφώνεις την παράδοση ή ότι την παρακάμπτεις; Ίσως λίγο κι απ’ τα δύο. Σέβομαι την παράδοση, αλλά έχω αναπτύξει μια προσωπική γλώσσα που ανταποκρίνεται περισσότερο σ’ αυτό που είμαι ως γυναίκα κι ως καλλιτέχνιδα. Κλίνω προς ό,τι μου είναι πιο οικείο: τις εικόνες μου, τον ρυθμό μου, τη φωνή μου. Δεν πρόκειται για απόρριψη, είναι περισσότερο μια διαδικασία επανεφεύρεσης.
* Υπό τη θεματική «SHE IS HERE», το 3ο CITF (2–8 Μαρτίου, Λεμεσός) αναδεικνύει φέτος τη γυναικεία δημιουργική φωνή.
Χορηγός επικοινωνίας: Ο Φιλελεύθερος
Ελεύθερα, 15.2.2026
