Τους λόγους για τους οποίους ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δεν βρέθηκε χθες στο Νταβός της Ελβετίας ανέλυσε εκτενώς ο υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα τη θέση της Λευκωσίας έναντι της πρωτοβουλίας του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα. Από τις τοποθετήσεις του Κ. Κόμπου αυτό που συνεπάγεται είναι πως η Λευκωσία θεωρεί πιο σημαντικό το ότι είχε να προβληματιστεί με το πώς θα απαντούσε στην πρόσκληση παρά να μην προσκαλείτο ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης.
Ο υπουργός Εξωτερικών υπέδειξε κατά τις δηλώσεις του ότι κατά την άποψή του «σ’ έναν κλειστό κύκλο προσκληθέντων έχει ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ήταν μέρος αυτής της κλειστής ομάδας». Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Κόμπο, σε ό,τι αφορά το τελετουργικό, λήφθηκε εκ των υστέρων μία πρόσκληση απευθυνόμενη προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για να παραστεί στο Νταβός για την υπογραφή του Καταστατικού Χάρτη, ή ορθότερα, της Πράξης Προσχώρησης. Ο Πρόεδρος δεν θα ήτο στο Νταβός για λόγους που είχαν να κάνουν με άλλες υποχρεώσεις του, ως εκ τούτου δεν ήταν και πρακτικά δυνατόν να συμμετάσχει. Όπως ξεκαθάρισε ο ΥΠΕΞ η πρόσκληση Τραμπ δεν απορρίφθηκε.
Τέσσερις άξονες της κυπριακής στάσης
Η θέση της Λευκωσίας ως προς την πρωτοβουλία Τραμπ έχει ως εξής:
- Η Κυπριακή Δημοκρατία στηρίζει κάθε προσπάθεια η οποία αφορά στην ενίσχυση της θεμελίωσης της ειρήνης και της επίλυσης διαφορών, πάντοτε εντός του πλαισίου που θέτει το διεθνές δίκαιο, και φυσικά ο Καταστατικός Χάρτης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
- Στηρίζει πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί σε σχέση με την ειρηνευτική διαδικασία στη Γάζα. Έχει χαιρετίσει την υπογραφή της συμφωνίας αυτής, με παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, θυμίζω, στο Σαρμ ελ Σέιχ, καθώς επίσης και την πολύ πρόσφατη ανακοίνωση της μετάβασης στη δεύτερη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας για τη Γάζα.
- Διευκρινίζεται ότι το Board of Peace (Συμβούλιο για την Ειρήνη), η αρχική προσέγγιση, αφορούσε στη λειτουργία του άμεσα ως προς το ζήτημα της Γάζας, ως προς το οποίο υπήρξε και η σχετική ρύθμιση σε επίπεδο Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών διά του ψηφίσματος 2803.
- Η Κυπριακή Δημοκρατία προσεγγίζει αυτή την πτυχή με ιδιαίτερα θετική προσέγγιση, και είναι κάτι το οποίο συζητούμε με την αμερικανική πλευρά, καθώς επίσης και με φίλες χώρες, ειδικότερα εντός και μέσα στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Από τα όσα είπε ο Κωνσταντίνος Κόμπος σημειώνεται πως σε ό,τι έχει να κάνει με την ευρύτερη συμμετοχή στο Συμβούλιο για την Ειρήνη, το οποίο ο Καταστατικός Χάρτης του αποδίδει μια ευρύτερη ακριβώς λειτουργία, «αυτά είναι ζητήματα τα οποία προσεγγίζονται στα πλαίσια και λαμβάνοντας υπόψη και τον ρόλο της Δημοκρατίας ως Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Γίνονται προσπάθειες στις Βρυξέλλες για τη διαμόρφωση μιας κοινής θέσης και στάσης ως προς τούτο, οι οποίες βρίσκονται εν εξελίξει και δεν έχουν στην ουσία κατάληξη μέχρι αυτή τη στιγμή».
Ξεκαθάρισε τη θέση της προς την Ουάσιγκτον
Επίσης ο ΥΠΕΞ κατέδειξε πως η Λευκωσία έχει ενημερώσει σχετικά την αμερικανική πλευρά για τη στάση και υπογράμμισε τα εξής: «Δεν θεωρώ ότι μπορεί να υπάρξει η οποιαδήποτε προσπάθεια δημιουργίας εντύπωσης αντίφασης ως προς το ότι η πρόσκληση αυτή δεδομένα απευθύνθηκε προς την πλευρά μας και δεδομένα τούτη η πρόσκληση αφορούσε έναν περιορισμένο αριθμό κρατών. Τα ζητήματα της μετέπειτα εξέλιξης της κατάστασης με ένα δυναμικό τρόπο, με όσα συμβαίνουν στη Γροιλανδία και ούτω καθεξής, δεν αναιρούν τη σημασία της πρόσκλησης που ελήφθη, και ως εκ τούτου θεωρούμε ότι προσεγγίστηκε από την πλευρά μας με έναν πάρα πολύ προσεκτικό και ισορροπημένο τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις απαραίτητες και εφαρμοστέες παραμέτρους».
Εκείνο στο οποίο στέκεται μετά επιτάσεως η Λευκωσία και το κατέγραψε και ο ΥΠΕΞ στις δηλώσεις του είναι: «Σε κάθε περίπτωση, είναι προτιμότερο να έχεις να διαχειριστείς πολύπλοκα και λεπτά ζητήματα τούτης της φύσης, παρά να είχες αποκλειστεί εκ των προτέρων από μια τέτοια διαδικασία. Και αυτό από μόνο του παραπέμπει στην επιτυχημένη προσπάθειά μας για αναβάθμιση του στάτους και της αντιμετώπισης της Κυπριακής Δημοκρατίας».
Κινήσεις από διάφορες κατευθύνσεις
Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών για το συγκεκριμένο θέμα γίνονται κινήσεις και επαφές όχι μόνο από την Κύπρο, αλλά και από τα κράτη-μέλη της ΕΕ αλλά και την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση σε θεσμικό επίπεδο. Πρόκειται όπως είπε «για μια συλλογική προσπάθεια» που γίνεται όμως σε διμερές επίπεδο.
Απάντηση στην κριτική για την πρόσκληση
Συνεχίζοντας ο Κ. Κόμπος ανέφερε και τα εξής απαντώντας και στην κριτική που δέχθηκε η Κυβέρνηση τα προηγούμενα 24ωρα: «Και εδώ πρέπει να σημειωθεί και να υπογραμμιστεί ότι η προσέγγιση ενός τέτοιου θέματος με μια στατική λογική, μια λογική η οποία ξεκινούσε όταν ελήφθηκε η πρόσκληση, αγνοώντας τα όσα μεσολάβησαν έκτοτε, είναι απλά μια έκφανση δογματισμού, μια προσέγγιση, η οποία εδράζεται στην εκ των προτέρων τοποθέτηση, αγνοώντας εξελίξεις. Το κατά πόσον αυτό συνιστά μια νέα σκέψη μας, μια αμηχανία μας, όπως μπορεί κάποιος να το ερμηνεύσει, αυτά είναι ερμηνείες σεβαστές, απορριπτέες δε, δεδομένου ότι ρόλος και ευθύνη μας είναι ακριβώς να προσεγγίζουμε τα πράγματα με την απαραίτητη γεωπολιτική τους βαρύτητα και σημασία, και όχι με μια προχειρότητα της εκ του προτέρου πρόχειρης απόρριψης η έγκρισης του οτιδήποτε, χωρίς ακριβώς να λαμβάνονται υπόψιν οι εξελίξεις, ο δυναμικός χαρακτήρας των πραγμάτων».
Η Τουρκία και οι άλλοι συμμετέχοντες
Η Τουρκία ήταν ανάμεσα στις χώρες που έδωσαν το παρών τους στην τελετή Τραμπ στο Νταβός. Το γεγονός αυτό δεν ανησυχεί την Κυπριακή Δημοκρατία και όπως υπέδειξε ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών «η Τουρκία είναι μια μεγάλη χώρα, η οποία έχει τη δυνατότητα παρουσίας, δυνατότητα την οποία έχουμε και εμείς κατόπιν της πρόσκλησης την οποία λάβαμε». Σημείωσε περαιτέρω πως η συζήτηση θα ήταν διαφορετική εάν ο ΠτΔ δεν λάμβανε την πρόσκληση από τον Πρόεδρο Τραμπ, υποδεικνύοντας πως σ’ αυτά τα ζητήματα δεν είναι άσπρο-μαύρο.
Ο ΥΠΕΞ είπε ότι υπάρχει ακόμα μια παράμετρος, «για να προλάβουμε κάποιες σκέψεις, έχει ανακοινωθεί η συμμετοχή όλων σχεδόν των αραβικών χωρών, καθώς επίσης και του Ισραήλ, άρα, οι άμεσοι εμπλεκόμενοι -κάποιοι και εξ αυτών στηρίζονται και επικαλούνται το διεθνές δίκαιο στην προκειμένη περίπτωση- είναι εντός. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να είμαστε βασιλικότεροι του βασιλέως θεωρώ ως προς αυτό το ζήτημα». Επισήμανε ωστόσο, ότι αυτή είναι μια προκαταρκτικού τύπου πρώτη τοποθέτηση εφόσον τα πράγματα παραμείνουν ως έχουν.
