Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αποτελούν ισχυρή υπενθύμιση του πόσο διασυνδεδεμένος είναι ο κόσμος μας. Οι κλυδωνισμοί από τις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο εξαπλώνονται γρήγορα στην παγκόσμια οικονομία, αυξάνοντας τις τιμές του πετρελαίου και του αερίου και ανεβάζοντας το κόστος όλων των αγαθών, από τα χημικά προϊόντα έως τα λιπάσματα και τα τρόφιμα.
Σ’ αυτή την εποχή των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, πρέπει να έρθουμε πιο κοντά στους εταίρους που συμμερίζονται τις αξίες και το όραμά μας για έναν κόσμο βασισμένο σε κανόνες.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο βρίσκομαι σήμερα στην Αυστραλία. Γεωγραφικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία βρίσκονται στους αντίποδες της υδρογείου – και οι σημερινές προκλήσεις μπορούν να κάνουν την απόσταση αυτή να μοιάζει ακόμη μεγαλύτερη. Αλλά σύμφωνα με την ιστορία, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Επανειλημμένα, μέσα από τις κρίσεις που καθόρισαν τον περασμένο αιώνα, παραμείναμε ενωμένοι.
Δεν είμαστε μακρινοί ξένοι – μοιραζόμαστε μια πραγματική φιλία. Και σ’ αυτή τη νέα περίοδο αστάθειας, πρέπει να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο αυτούς τους δεσμούς.
Η Αυστραλία βρίσκεται στην καρδιά της περιοχής του Ινδοειρηνικού, μιας περιοχής που εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς στο κέντρο βάρους της παγκόσμιας οικονομίας. Η περιοχή αυτή φιλοξενεί περίπου το 60 % του παγκόσμιου πληθυσμού και ορισμένες απ’ τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στον κόσμο. Πάνω από το 40 % των εισαγωγών της ΕΕ προέρχονται από τον Ινδοειρηνικό, και οι θαλάσσιες οδοί που τον διασχίζουν στηρίζουν την ευημερία μας.
Για την Ευρώπη, η ενίσχυση των δεσμών με την περιοχή αυτή αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα.
Η στενότερη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Αυστραλίας θα καταστήσει ασφαλέστερες αμφότερες τις κοινωνίες μας. Εδώ και πολύ καιρό παραμένουμε ενωμένοι για την προάσπιση της ελευθερίας, από τις ακτές της Νορμανδίας έως και τον σημερινό ρόλο της Αυστραλίας ως του μεγαλύτερου υποστηρικτή της Ουκρανίας εκτός ΝΑΤΟ. Όπως φαίνεται και πάλι από τα τρέχοντα γεγονότα στη Μέση Ανατολή, η αστάθεια σε μια περιοχή έχει συνέπειες πολύ πέραν των συνόρων.
Η σταθερότητα στον Ινδοειρηνικό είναι επομένως άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια και την ευημερία της ίδιας της Ευρώπης.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δρομολογούμε εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας μεταξύ της ΕΕ και της Αυστραλίας. Μια εταιρική σχέση που θα επεκτείνει τις κοινές ασκήσεις, θα εμβαθύνει τη συνεργασία για τις υβριδικές κυβερνοαπειλές και θα εντείνει τη σύνδεση μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών μας.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν ήδη σημαντική παρουσία στην Αυστραλία – η Thales απασχολεί εκεί σχεδόν 3.800 άτομα, και η Rheinmetall είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής στρατιωτικών οχημάτων στις ένοπλες δυνάμεις της Αυστραλίας. Η συγκεκριμένη εταιρική σχέση θα ενισχύσει περαιτέρω αυτή τη συνεργασία, θα δημιουργήσει οικονομίες κλίμακας και θα μειώσει το κόστος και για τις δύο πλευρές.
Η κοινή ευημερία αποτελεί τον μεγαλύτερο εγγυητή της κοινής ασφάλειας. Αυτή είναι η θεμελιώδης αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καθορίζει επίσης τη σχέση μας με την Αυστραλία. Με οικονομία ύψους 1,7 τρισ. ευρώ, η Αυστραλία είναι ήδη ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος και ο δεύτερος μεγαλύτερος επενδυτικός προορισμός για την ΕΕ. Μας συνδέει όχι μόνο το εμπόριο, αλλά και οι κοινές δημοκρατικές αξίες και τα κοινά πρότυπα, από τα εργασιακά δικαιώματα έως την ασφάλεια στο διαδίκτυο.
Όμως, η οικονομική μας σχέση δεν συμβαδίζει με τις φιλοδοξίες μας. Είναι καιρός να την εκσυγχρονίσουμε. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ και η Αυστραλία σκοπεύουν να υπογράψουν μια συμφωνία-ορόσημο ελεύθερων συναλλαγών. Μια συμφωνία που θα καταργήσει τους δασμούς στις περισσότερες εμπορικές συναλλαγές ΕΕ–Αυστραλίας και που θα μπορούσε να προσθέσει 4 δισ. ευρώ στο ευρωπαϊκό ΑΕΠ έως το 2030. Μια συμφωνία που θα ελευθερώσει τις επενδυτικές ροές και προς τις δύο κατευθύνσεις. Σήμερα οι Ευρωπαίοι επενδυτές στην Αυστραλία αντιμετωπίζουν υψηλότερα όρια ελέγχου από τους Ασιάτες ανταγωνιστές τους. Ταυτόχρονα, τα αυστραλιανά συνταξιοδοτικά ταμεία, τα οποία διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία αξίας σχεδόν 3 τρισ. ευρώ, αναζητούν σταθερούς προορισμούς στο εξωτερικό.
Η Ευρώπη αποτελεί φυσικό προορισμό. Το άνοιγμα αυτών των διαύλων είναι ξεκάθαρα επωφελές για όλους.
Οι οικονομίες μας δεν είναι απλώς ευθυγραμμισμένες· είναι συμπληρωματικές. Όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός, κ. Αλμπανίζι, η Αυστραλία διαθέτει σχεδόν ολόκληρο τον περιοδικό πίνακα κρίσιμων ορυκτών. Είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής λιθίου στον κόσμο και διαθέτει ύλες απαραίτητες για την τροφοδότηση των καθαρών τεχνολογιών του μέλλοντος — από ηλεκτρικά αυτοκίνητα στην Ισπανία έως υπεράκτιες ανεμογεννήτριες στη Βαλτική Θάλασσα.
Η συγκεκριμένη συμφωνία βοηθά να εξασφαλιστεί η πρόσβαση σ’ αυτές τις βασικές ύλες. Και καθώς καταργεί τους δασμούς όχι μόνο για τα ακατέργαστα βασικά προϊόντα, αλλά και για τα μεταποιημένα προϊόντα, προωθεί τις κοινές επενδύσεις στην τοπική μεταποίηση και τη μεταποίηση υψηλότερης αξίας.
Συμμαχία για ασφαλείς αλυσίδες και στρατηγική αυτονομία
Σε μια εποχή κατά την οποία οι κρίσιμοι πόροι χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο ως όπλο, η Ευρώπη και η Αυστραλία μπορούν να αποτελέσουν διαφορετικό παράδειγμα. Μαζί, μπορούμε να οικοδομήσουμε ασφαλείς και υπεύθυνες αλυσίδες εφοδιασμού, οι οποίες θα στηρίζουν τις τοπικές κοινότητες και παράλληλα θα τηρούν υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα.
Οι συμφωνίες αυτές αποτελούν μέρος της ευρύτερης ώθησης της Ευρώπης για στρατηγική ανεξαρτησία. Σ’ έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από συγκρούσεις και οικονομικό εξαναγκασμό, κυριαρχία σημαίνει μείωση της εξάρτησης. Σημαίνει πως πρέπει να διασφαλιστεί ότι καμία χώρα δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ως όπλο την πρόσβαση στην ενέργεια, τους ημιαγωγούς ή τα ορυκτά σπάνιων γαιών για να κρατήσει τις οικονομίες μας ομήρους.
Η ανεξαρτησία αυτή δεν μπορεί να οικοδομηθεί ενώ είμαστε απομονωμένοι. Απαιτεί ισχυρές, διαφοροποιημένες εταιρικές σχέσεις με αξιόπιστους συμμάχους.
Πρόκειται για μια κοινή φιλοδοξία της Ευρώπης, της Αυστραλίας και πολλών άλλων. Οι εμπορικές ροές δεν συρρικνώνονται, αλλά μεταβάλλονται. Από την Ινδία έως το Μεξικό, από τη Βραζιλία έως την Αυστραλία, οι χώρες επιδιώκουν τα ίδια πράγματα: την ασφάλεια, την ευημερία και την ελευθερία να επιλέγουν την πορεία τους.
Σ’ αυτό το εξελισσόμενο τοπίο, η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεχωρίζει ως σταθερός και αξιόπιστος εταίρος. Επεκτείνουμε τις σχέσεις μας σε ολόκληρο τον κόσμο. Μόλις στους τρεις πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, προωθήσαμε ιστορικές συμφωνίες με τη Μερκοσούρ, την Ινδία και τώρα την Αυστραλία — μια πραγματική εμπορική τριλογία. Μαζί, οικοδομούμε ένα δίκτυο προσηλωμένο στο ανοικτό και δίκαιο εμπόριο.
Εντέλει, αυτό που οικοδομούμε είναι η εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη στο ότι ο ανοικτός χαρακτήρας και η ασφάλεια μπορούν να συμβαδίζουν. Στο ότι η κυριαρχία ενισχύεται και δεν αποδυναμώνεται μέσω των εταιρικών σχέσεων. Και αποδεικνύουμε ότι, σ’ έναν αβέβαιο κόσμο, οι φίλοι είναι ισχυρότεροι όταν παραμένουν ενωμένοι.
*Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
