Πρακτικά αδύνατο να αρχίσουν να λαμβάνουν με την ψήφιση της νομοθεσίας επιδόματα 10.000 άτομα, επιπρόσθετα των 15.000 δικαιούχων που σήμερα παίρνουν βοηθήματα λόγω αναπηρίας, ξεκαθάρισε το υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, εξηγώντας, ταυτόχρονα, ότι βάσει του υφιστάμενου προϋπολογισμού σε βάθος τριετίας, δηλαδή τα έτη 2026-2027 και 2028 εκτιμάται ότι θα ενταχθούν στα διάφορα σχέδια γύρω στις 5.500 νέοι δικαιούχοι.
Η κοινοβουλευτική επιτροπή Εργασίας συνεδρίασε εκ νέου χθες προκειμένου να λάβει επιπρόσθετες απαντήσεις από το αρμόδιο Υφυπουργείο, έπειτα από τη θυελλώδη συνεδρίαση της περασμένης Παρασκευής.
Από το αποτέλεσμα βεβαίως και της νέας αυτής συνεδρίασης προκύπτει ότι και πάλι το σκηνικό δεν είναι πλήρως ξεκάθαρο με τους συμμετέχοντες, βουλευτές, Υφυπουργείο, Νομική Υπηρεσία και άλλους κρατικούς αξιωματούχους να συμφωνούν στο τέλος, ότι θα προχωρήσουν από κοινού, στην κατ’ άρθρον συζήτηση του νομοσχεδίου και αναλόγως θα προβαίνουν σε αλλαγές και διορθώσεις, εκεί και όπου χρειάζονται.
Κατά τη διάρκεια, βεβαίως, της συνεδρίασης, οι διαφωνίες μεταξύ των οργανώσεων αναπήρων ήταν, για άλλη μια φορά εμφανείς, με τους εκπροσώπους τους να υποδεικνύουν ότι οι πρόνοιες που προβλέπουν αύξηση των επιδομάτων και αύξηση του αριθμού των δικαιούχων έπειτα από απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, είναι μάλλον αχρείαστες, καθώς, όπως υποστήριξαν, «το Υπουργικό έχει και τώρα χωρίς να υπάρχει η συγκεκριμένη νομοθεσία το συγκεκριμένο δικαίωμα».
Το μεγαλύτερο μέρος της συνεδρίασης αναλώθηκε στην κατάθεση απαντήσεων από το υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας το οποίο παρέδωσε και γραπτό υπόμνημα 16 σημείων.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τις επίσημες γραπτές απαντήσεις (το μεγαλύτερο μέρος αναγνώστηκε από τον γενικό διευθυντή του Υφυπουργείου), σήμερα περίπου 15.000 άτομα με αναπηρίες λαμβάνουν κοινωνικές παροχές μέσω των αρμόδιων Υπηρεσιών πρόνοιας και διασφαλίζεται ότι με την εφαρμογή του νέου πλαισίου «όλα τα ωφελήματα των υφιστάμενων δικαιούχων διατηρούνται και δεν μειώνονται».
Την ίδια ώρα, όμως, το Υφυπουργείο επισημαίνει ότι η επέκταση του νέου επιδόματος προσωπικής βοήθειας και κατ’ οίκον φροντίδας δεν μπορεί να γίνει άμεσα σε όλους τους δυνητικούς δικαιούχους.
Όπως καταγράφεται χαρακτηριστικά στο έγγραφο που κατατέθηκε στην κοινοβουλευτική επιτροπή Εργασίας, είναι πρακτικά αδύνατο να ενταχθούν από την επόμενη ημέρα της ψήφισης του νόμου πέραν των 10.000 νέων δικαιούχων, καθώς σημαντικός αριθμός αιτητών θα πρέπει να υποβάλει αίτηση και να περάσει από διαδικασία αξιολόγησης και πιστοποίησης αναπηρίας. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται σταδιακή εφαρμογή της μεταρρύθμισης μέσω αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου και ανάλογα με τις διαθέσιμες διοικητικές και δημοσιονομικές δυνατότητες του κράτους.
Στο πλαίσιο των ήδη εγκεκριμένων πιστώσεων για την περίοδο 2026–2028, το Υφυπουργείο εκτιμά ότι θα μπορέσουν να ενταχθούν περίπου 5.500 νέοι δικαιούχοι στο νέο επίδομα προσωπικής βοήθειας και κατ’ οίκον φροντίδας μέχρι το τέλος της τριετίας, με πρόβλεψη συνέχισης της διαδικασίας ένταξης και τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, το Υφυπουργείο διευκρινίζει ότι η νέα πολιτική αποδέσμευσης των αναπηρικών επιδομάτων από τα εισοδηματικά κριτήρια δεν μπορεί προς το παρόν να εφαρμοστεί στα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, καθώς αφορά πληθυσμό περίπου 30.000 ατόμων.
Όπως σημειώνεται στο σχετικό υπόμνημα, τα άτομα αυτής της ηλικιακής κατηγορίας δεν χάνουν κανένα από τα υφιστάμενα δικαιώματά τους και διατηρούν τη δυνατότητα λήψης αναπηρικού επιδόματος και επιχορήγησης κατ’ οίκον φροντίδας, εφόσον πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.
Ωστόσο, η πλήρης αποδέσμευση από τα εισοδηματικά κριτήρια εφαρμόζεται σε πρώτη φάση κυρίως για άτομα παραγωγικής ηλικίας, με το Υφυπουργείο να υποστηρίζει ότι οι ανάγκες της τρίτης ηλικίας αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο ξεχωριστής κοινωνικής πολιτικής του κράτους. Top of Form
Bottom of Form
Το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας σημειώνει ακόμη, ότι με το νέο νομοσχέδιο διασφαλίζεται πως οι υφιστάμενοι δικαιούχοι με μόνιμη πιστοποίηση αναπηρίας δεν θα χρειαστεί να υποβληθούν σε νέα αξιολόγηση, εκτός εάν αιτηθούν πρόσθετες παροχές, ενώ διατηρούνται στο σύνολό τους και υφιστάμενα ωφελήματα όπως η χορηγία τυφλών και τα επιδόματα βαριάς κινητικής αναπηρίας και φροντίδας. Παράλληλα, προβλέπεται επέκταση δικαιωμάτων για παιδιά με αναπηρίες, τα οποία αποκτούν πρόσβαση σε επίδομα προσωπικής βοήθειας, υπηρεσίες κοινωνικού συνοδού, καθώς και δυνατότητα επιχορήγησης αγοράς αυτοκινήτου, ενώ οι κοινωνικές παροχές επεκτείνονται μέχρι την ολοκλήρωση σπουδών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση χωρίς ανάγκη νέας αξιολόγησης. Το Υφυπουργείο διευκρινίζει, επίσης, ότι τα Κέντρα Ημέρας συνεχίζουν να λειτουργούν με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία και προωθείται η δημιουργία νέων δομών, ενώ δεν επηρεάζονται δικαιώματα που αφορούν επιδότηση ενοικίου ή άλλες στεγαστικές παροχές. Παράλληλα, αναγνωρίζεται ότι η αγορά φροντιστών στην Κύπρο παραμένει περιορισμένη, γεγονός που δεν επιτρέπει την άμεση καθολική εφαρμογή υπηρεσιών φροντίδας σε είδος, στοιχείο που τεκμηριώνει και τη σταδιακή εφαρμογή της μεταρρύθμισης.
Δεν έλλειψαν και πάλι οι εντάσεις
Αρκετές από τις απαντήσεις του Υφυπουργείου προκάλεσαν εκ νέου την έντονη αντίδραση μερίδας εκπροσώπων των οργανώσεων αναπήρων, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το νομοσχέδιο που προωθείται «δεν εξυπηρετεί τις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρίες αφού δεν λαμβάνεται υπόψη το πραγματικό κόστος της αναπηρίας».
Οι διάφορες επισημάνσεις γίνονταν σε ψηλούς τόνους, ενώ προς συζήτηση από πλευράς βουλευτών τέθηκαν και ερωτήματα που αφορούσαν τον τρόπο με τον οποίο α διευρύνεται ο κατάλογος των δικαιούχων στο πλαίσιο των αποφάσεων του Υπουργικού.
«Δηλαδή, υπάρχει το ενδεχόμενο ένα άτομο με σοβαρή αναπηρία να μην δικαιούται να πάρει βοήθημα επειδή υπέβαλε την αίτηση του αργότερα από ότι ένα άλλο άτομο με πιο ήπια αναπηρία», ήταν το αίτημα που έθεσε ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής Εργασίας, με το Υφυπουργείο να απαντά ότι «μελετώνται διάφοροι τρόποι, ίσως και κριτήρια που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν».
Αναφέρεται ότι κάποιοι από τους εκπροσώπους οργανώσεων αναπήρων που συμμετείχαν στη συνεδρίαση, αν και παραδέχθηκαν ότι το υπό συζήτηση νομοσχέδιο δεν καλύπτει τις όλες τις ανάγκες, τόνισαν πως αυτή τη στιγμή, ένα στα δύο άτομα με αναπηρίες δεν έχει καν το δικαίωμα να διεκδικήσει κρατική βοήθεια «και με την ψήφιση του νόμου θα το αποκτήσει έστω και σε βάθος χρόνου».
Με έκτακτες συνεδρίες για να προλάβουν τον χρόνο
Η Επιτροπή, προχώρησε τη συνεδρίαση της με την έναρξη της κατ’ άρθρον συζήτησης του νομοσχεδίου, ενώ ο πρόεδρός της, Ανδρέας Καυκαλιάς, στην αρχική του τοποθέτηση ενημέρωσε ότι εάν χρειαστεί θα πραγματοποιηθούν και έκτακτες συνεδριάσεις αφού στόχος είναι το θέμα να μεταφερθεί στη Βουλή πριν τη διάλυση του Σώματος για τις βουλευτικές εκλογές. Άλλωστε, εξαιτίας του μεγάλου όγκου νομοσχεδίων και προτάσεων νόμου που βρίσκονται σε εκκρεμότητα δεν αποκλείεται η Ολομέλεια να πραγματοποιήσει μια επιπρόσθετη συνεδρίαση πριν το κλείσιμό της στο τέλος Απριλίου.
