Η ηθοποιός, Βαλεντίνα Σοφοκλέους η οποία έχει χαρίσει διαχρονικά αξέχαστες στιγμές μέσα από τους ρόλους της στην τηλεόραση και το θέατρο, αναμένεται το προσεχές διάστημα να τιμηθεί από τα «Διεθνή Θεατρικά Βραβεία Ανατολίας» και το τουρκικό πολιτιστικό περιοδικό «Tiyatro Gazetesi». Μια σημαντική διάκριση, που αναδεικνύει τη διεθνή αναγνώριση της καλλιτεχνικής της πορείας, την ώρα που όπως επισημαίνει η ίδια, η αντίστοιχη αναγνώριση από την Κύπρο παραμένει περιορισμένη…
Από τον Χαράλαμπο Χειμώνα
Φωτογραφίες αρχείου: Δημήτρης Βαττής
Στις 9 Φεβρουαρίου πρόκειται να βραβευτείς από το τουρκικό πολιτιστικό περιοδικό «Tiyatro Gazetesi». Θα παραλάβεις ένα από τα δέκα διεθνή βραβεία. Πώς σε κάνει να νιώθεις αυτή η εξέλιξη;
Σίγουρα είμαι πολύ χαρούμενη και ευγνώμων για αυτή την υπέροχη στιγμή που μου χαρίζει η επιτροπή των «Διεθνών Θεατρικών Βραβείων Ανατολίας» και το εκλεκτό «Tiyatro Gazetesi». Πρόκειται για αναγνώριση της δουλειάς και των κόπων μου.
Με ποιο βραβείο θα τιμηθείς;
Με το βραβείο του «Καλύτερου Καλλιτέχνη με Διαπολιτιστική Δράση». Πιστεύω ότι οι δράσεις μου στον τομέα του διαπολιτισμού είναι πλέον αρκετά γνωστές, καθώς εκφράζονται και μέσα από τα μηνύματα της ίδιας της τέχνης του θεάτρου. Η τέχνη και ο πολιτισμός ενώνουν τους ανθρώπους. Αυτό ήταν και παραμένει μότο ζωής για μένα.
Σε πληγώνει το γεγονός ότι ένα τέτοιο βραβείο προέρχεται από το εξωτερικό και όχι από την Κύπρο;
Όχι, αντίθετα, με κάνει να νιώθω ιδιαίτερα περήφανη. Το κέρδισα με την αξία και την ποιότητα της δουλειάς μου. Τι πιο όμορφο και ευγενικό; Εκείνο που με πληγώνει, όμως, είναι ότι η δική μου πατρίδα δεν αξιοποιεί πάντα το ανθρώπινο δυναμικό της με αξιοκρατία. Το κράτος της αξίας, δεν φαίνεται να ευδοκιμεί στον τόπο μας.
Κι όλοι αυτοί που ισχυρίζονται πως δεν θα έπρεπε να αποδεχτείς αυτό το βραβείο, επειδή απονέμεται στην Τουρκία;
Μα γιατί να μην βραβευτώ, είτε στην Τουρκία είτε στην Κίνα είτε στο Παρίσι; Πρόκειται για ένα διεθνές βραβείο. Το να αναδεικνύεις τον πολιτισμό σου μέσα στην ίδια την Τουρκία δεν είναι, άραγε, μια νίκη;
Μετά τη βράβευσή σου στην Τουρκία, θα ταξιδέψεις στην Πορτογαλία. Μπορείς να μας πεις περισσότερα γι’ αυτό;
Στις 20 Μαΐου θα βρίσκομαι στη σκηνή του Teatro Circo, ενός ιστορικού θεάτρου στην Braga, με το έργο «Ξένες Γυναίκες Πρόσφυγες», βασισμένο στο βιβλίο της Όλγας Κοζάκου Τσιάρα, σε δική μου διασκευή και σκηνοθεσία. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό έργο, που πραγματεύεται την προσφυγική εμπειρία μέσα από τις ιστορίες γυναικών που αναγκάζονται να ξεριζωθούν από τις πατρίδες τους, ζητώντας ασφάλεια και καλύτερη ζωή σε μια άλλη χώρα. Είμαι ενθουσιασμένη γιατί είναι η δεύτερη φορά που θα παίξω σε αυτό το θέατρο, μιας και πέρυσι με το θέατρο Ροή συμμετείχαμε στο «5ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου» στην Πορτογαλία. Μάλιστα, ανοίξαμε εμείς το φεστιβάλ – κάτι πολύ τιμητικό για την Κύπρο και για εμάς, βέβαια.
Πρόσφατα εξέφρασες έντονη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι το Υφυπουργείο Πολιτισμού δεν ενέκρινε τη χορηγία για την παράσταση που πρότεινες, κάτι που συμβαίνει για τρίτη φορά. Θεωρείς ότι η διαδικασία δεν γίνεται αξιοκρατικά;
Το Υφυπουργείο διαπράττει εγκληματικά και κατ’ επανάληψη μια αντιδραστική πολιτική απέναντί μας, απέναντι στο θέατρο Ροή και το θέατρο Versus. Είναι η έκτη φορά που το Υφυπουργείο δεν στέκεται αρωγός στις καλλιτεχνικές μας προτάσεις – η έκτη φορά! Αδιανόητο. Αυτό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί συγκυρία ούτε να αποδοθεί σε αδυναμία των προτάσεών μας. Τον προηγούμενο χρόνο αποφασίσαμε με τον φίλο και καλλιτεχνικό διευθυντή του θεάτρου Versus, Μαρίνο Ανωγυριάτη, να συνεργαστούμε και να υποβάλουμε από κοινού προτάσεις για το πρόγραμμα «Θυμέλη 2026» του Υφυπουργείου. Οι προτάσεις μας έγιναν μετά από εκτενή και κοπιαστική έρευνα στο ευρωπαϊκό θεατρικό πεδίο. Προτείναμε δύο βραβευμένα έργα με θεματικές που αγγίζουν τον σύγχρονο θεατή, με άξιους ηθοποιούς και πρωτότυπες σκηνοθετικές προσεγγίσεις. Παρόλα αυτά, προτίμησαν να επιλέξουν έργα που είχαν ήδη ανέβει στην Κύπρο πριν από μερικά χρόνια από τους ίδιους φορείς ή έργα που προέρχονταν από τη γνωστή «δεξαμενή» του ελληνικού θεατρικού χώρου, κατακρεουργώντας ουσιαστικά τις δικές μας προτάσεις. Τι μήνυμα στέλνει το Υφυπουργείο με αυτό; Πού πάει η θεατρική και καλλιτεχνική ανανέωση, όταν αποδέχονται με ευκολία ξανά και ξανά τις προτάσεις συγκεκριμένων ατόμων;
Έχεις μια μακρά πορεία στον χώρο της υποκριτικής, τόσο στην τηλεόραση όσο και στο θέατρο. Ποια θεωρείς ότι ήταν η στιγμή – ορόσημο στην καριέρα σου;
Ναι, έχω διανύσει μια μεγάλη και δύσκολη πορεία. Αυτή είναι η αλήθεια. Πιστεύω ότι κάθε ρόλος μου έχτιζε βήμα βήμα τη διαδρομή μου, τόσο στην τηλεόραση όσο και στο θέατρο. Από την τηλεόραση εισέπραξα την τεράστια αγάπη και αποδοχή του κόσμου και αυτήν την αγάπη τη μετέφερα στο θέατρο. Κατάφερα, άνθρωποι που δεν είχαν πάει ποτέ πριν στο θέατρο να παρακολουθήσουν παραστάσεις του Berlolt Brecht ή του Jean Cocteau. Αυτό θεωρώ πως είναι το μεγαλύτερό μου κατόρθωμα. Το έργο «Χελιδόνι» του Guillem Clua, που αποτελεί έναν ύμνο στην αγάπη και την αποδοχή, δεν ήταν εύκολα αποδεκτό. Ωστόσο, το καταχειροκρότησαν. Συγκινήθηκαν, συμπόνεσαν και ένιωσαν βαθιά το μήνυμα που μετέφερε αυτό το θαυμάσιο έργο. Θυμάμαι ανθρώπους να φεύγουν βουρκωμένοι, πατέρες και μητέρες να κλαίνε στην αγκαλιά μου και να μου λένε: «Ευχαριστώ, ευχαριστώ, ευχαριστώ! Πάω να αγκαλιάσω το παιδί μου, που είναι gay και να του πω πως το αγαπώ, το αποδέχομαι, το λατρεύω!» Τι πιο όμορφο και πιο ανθρώπινο θα μπορούσα να ζητήσω από τη ζωή μου; Τέλος, σημειώνω ότι και αυτό το έργο δεν στηρίχτηκε από το πρόγραμμα «Θυμέλη».
Ποια είναι τα επόμενα επαγγελματικά σου σχέδια;
Έχω ένα σωρό ιδέες, σχέδια και πλάνα! Όμως χρειάζομαι τη στήριξη, την αρωγή και την αποδοχή από το Υφυπουργείο Πολιτισμού. Υπάρχω μέσα από το θέατρο Ροή, όπου κάναμε πολλές δράσεις τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Με αυτά τα έργα, κάναμε περήφανη την Κύπρο, γράφτηκαν για εμάς τα καλύτερα στο εξωτερικό, βραβευτήκαμε και χειροκροτηθήκαμε από κοινό με υψηλές προδιαγραφές. Αντιλαμβάνομαι πως δεν έχω επίθετο -«κλειδί», δεν έχω μπάρπα στην Κορώνη ούτε κομματικό μανδύα. Αποδέχομαι τα «αρνητικά» μου σ’ αυτόν τον τόπο, αλλά υπάρχω συνειδητά αυτόνομη και κάνω, που να πάρει, έργο.
