Ο πιλότος ενός αμερικανικού μαχητικού αεροσκάφους F-15, το οποίο καταρρίφθηκε πάνω από το Ιράν, διασώθηκε, εξέλιξη που εντάσσεται στη μακρά ιστορία αποστολών μάχης έρευνας και διάσωσης των ΗΠΑ (Combat Search and Rescue – CSAR) που εκτείνονται σε δεκαετίες.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με το CBS, συνεργάτη του BBC στις ΗΠΑ, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη επιχείρηση εντοπισμού δεύτερου μέλους του πληρώματος βαθιά μέσα στο ιρανικό έδαφος.
Οι αποστολές έρευνας και διάσωσης (CSAR) συγκαταλέγονται στις πιο σύνθετες και χρονικά κρίσιμες επιχειρήσεις για τις οποίες προετοιμάζονται οι ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.
Στις ΗΠΑ, οι επίλεκτες μονάδες της πολεμικής αεροπορίας εκπαιδεύονται ειδικά για τέτοιου είδους αποστολές (CSAR) και συχνά αναπτύσσονται προληπτικά κοντά σε περιοχές συγκρούσεων, όπου υπάρχει πιθανότητα απώλειας αεροσκαφών.
Τι είναι το Combat Search and Rescue;
Με απλά λόγια, οι αποστολές μάχης έρευνας και διάσωσης (CSAR) αποτελούν στρατιωτικές επιχειρήσεις που αποσκοπούν στον εντοπισμό, την υποστήριξη και ενδεχομένως τη διάσωση προσωπικού που βρίσκεται σε ανάγκη, όπως καταρριφθέντες πιλότοι ή απομονωμένοι στρατιώτες. Σε αντίθεση με τις συμβατικές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, που μπορεί να διεξάγονται στο πλαίσιο ανθρωπιστικών αποστολών ή μετά από καταστροφές, οι CSAR πραγματοποιούνται σε εχθρικά ή αμφισβητούμενα περιβάλλοντα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως η αναφερόμενη επιχείρηση στο Ιράν, βαθιά μέσα σε εχθρικό έδαφος, μεταδίδει το BBC.
Οι επιχειρήσεις αυτές πραγματοποιούνται συχνά με τη χρήση ελικοπτέρων, με υποστήριξη από αεροσκάφη ανεφοδιασμού, ενώ άλλα στρατιωτικά αεροσκάφη βρίσκονται σε ετοιμότητα για επιθέσεις και περιπολίες στην περιοχή.
Πρώην διοικητής μοίρας των αλεξιπτωτιστών – διασωστών δήλωσε στο CBS News ότι μια επιχείρηση όπως αυτή που αναφέρεται στο Ιράν θα περιλάμβανε τουλάχιστον 24 αλεξιπτωτιστές – διασώστες που θα σάρωναν την περιοχή με ελικόπτερα Black Hawk. Όπως εξήγησε, η ομάδα θα ήταν έτοιμη να πραγματοποιήσει άλματα από αεροσκάφη εάν απαιτηθεί, ενώ μόλις βρεθεί στο έδαφος, η προτεραιότητα είναι η επικοινωνία με το αγνοούμενο μέλος του πληρώματος.
Αφού εντοπιστεί, οι διασώστες θα παρέχουν ιατρική βοήθεια εφόσον χρειαστεί, θα αποφύγουν τον εχθρό και θα μετακινηθούν σε σημείο από όπου θα μπορέσουν να απομακρυνθούν με ασφάλεια, σύμφωνα με το CBS News.
«Το να το χαρακτηρίσει κανείς τρομακτικό και εξαιρετικά επικίνδυνο είναι λίγο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρώην διοικητής, προσθέτοντας: «Αυτό είναι που εκπαιδεύονται να κάνουν σε όλο τον κόσμο. Είναι γνωστοί ως οι ”ελβετικοί σουγιάδες” της πολεμικής αεροπορίας».
Επαληθευμένο βίντεο που εμφανίστηκε από το Ιράν την Παρασκευή φαίνεται να δείχνει αμερικανικά στρατιωτικά ελικόπτερα και τουλάχιστον ένα αεροσκάφος ανεφοδιασμού να επιχειρούν πάνω από την επαρχία Χουζεστάν. Οι αποστολές αυτές είναι εξαιρετικά ευαίσθητες χρονικά, καθώς είναι πιθανό οι εχθρικές δυνάμεις να αναπτυχθούν στην ίδια περιοχή με στόχο τον εντοπισμό του ίδιου του προσωπικού που προσπαθούν να διασώσουν οι ομάδες CSAR.
Ο πρώην ειδικός ειδικών επιχειρήσεων του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ, Τζόναθαν Χάκετ, δήλωσε στο πρόγραμμα World Tonight του BBC ότι βασική προτεραιότητα μιας ομάδας διάσωσης είναι η ανίχνευση ενδείξεων ζωής. Όπως ανέφερε, «προσπαθούν να εργαστούν αντίστροφα από το τελευταίο σημείο όπου γνώριζαν ότι βρισκόταν το άτομο και να εξαπλωθούν ανάλογα με την ταχύτητα που θα μπορούσε να κινηθεί υπό διαφορετικές συνθήκες σε αυτό το εξαιρετικά δύσκολο έδαφος».
Ο ίδιος σημείωσε ότι μια τέτοια επιχείρηση ενδέχεται να αποτελεί «μη τυπική αποστολή υποβοηθούμενης ανάκτησης», όπου τοπικές ομάδες μπορεί να έχουν ήδη προσεγγιστεί για τη δημιουργία εναλλακτικών σχεδίων που θα ενεργοποιηθούν σε περίπτωση ανάγκης.
Η ιστορία των αποστολών CSAR
Οι αεροπορικές αποστολές διάσωσης σε περίοδο πολέμου έχουν μακρά ιστορία, που ξεκινά από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν πιλότοι πραγματοποιούσαν πρόχειρες προσγειώσεις στη Γαλλία για να διασώσουν καταρριφθέντες συναδέλφους τους. Οι μονάδες αλεξιπτωτιστών του αμερικανικού στρατού εντοπίζουν την «καταγωγή» τους σε αποστολή του 1943, όταν δύο στρατιωτικοί χειρουργοί πραγματοποίησαν πτώση με αλεξίπτωτο στη Βιρμανία, τη σημερινή Μιανμάρ, για να βοηθήσουν τραυματισμένους στρατιώτες.
Η πρώτη διάσωση με ελικόπτερο παγκοσμίως πραγματοποιήθηκε ένα χρόνο αργότερα, όταν Αμερικανός υπολοχαγός διέσωσε τέσσερις στρατιώτες πίσω από ιαπωνικές γραμμές, σύμφωνα με το περιοδικό Air & Space του Smithsonian, γεγονός που σηματοδότησε και την πρώτη επιχειρησιακή χρήση ελικοπτέρου σε μάχη. Οι πρώτες επίσημες μονάδες έρευνας και διάσωσης δημιουργήθηκαν στις ΗΠΑ αμέσως μετά τον πόλεμο, ενώ η σύγχρονη μορφή των αποστολών CSAR αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ.
Μία από τις πιο γνωστές αποστολές, γνωστή ως Bat 21, οδήγησε στην απώλεια πολλών αεροσκαφών και σε πολλαπλές απώλειες Αμερικανών στρατιωτών, κατά την προσπάθεια διάσωσης πιλότου ενός αεροσκάφους που καταρρίφθηκε πίσω από τις γραμμές του Βόρειου Βιετνάμ. Ο πόλεμος αυτός οδήγησε σε σημαντική επέκταση των αποστολών CSAR, με αυξημένη πολυπλοκότητα και εύρος, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση των τακτικών και διαδικασιών που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα.
Οι ομάδες αλεξιπτωτιστών της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ
Παρότι κάθε κλάδος των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ διαθέτει τις δικές του περιορισμένες δυνατότητες CSAR, η Πολεμική Αεροπορία έχει την κύρια ευθύνη για τον εντοπισμό και τη διάσωση στρατιωτικού προσωπικού.
Το έργο αυτό εκτελείται κυρίως από τους λεγόμενους αλεξιπτωτιστές – διασώστες (pararescue jumpers), οι οποίοι ανήκουν στην ευρύτερη κοινότητα ειδικών επιχειρήσεων του στρατού. Το επίσημο μότο τους είναι «Αυτά τα κάνουμε, για να ζήσουν και άλλοι», και η αποστολή τους θεωρείται μέρος μιας ευρύτερης δέσμευσης ότι κανένα μέλος των ενόπλων δυνάμεων δεν θα εγκαταλειφθεί.
Απαιτητικές διαδικασίες επιλογής και εκπαίδευσης
Το προσωπικό αυτό είναι εξαιρετικά εκπαιδευμένο τόσο ως μαχητές όσο και ως διασώστες- παραϊατρικοί, περνώντας από μία από τις πιο απαιτητικές διαδικασίες επιλογής και εκπαίδευσης στον αμερικανικό στρατό.
Η εκπαίδευση, που διαρκεί περίπου δύο χρόνια, περιλαμβάνει εκπαίδευση σε αλεξίπτωτα και καταδύσεις, βασική υποβρύχια καταστροφή, επιβίωση, αντίσταση και διαφυγή, καθώς και πλήρες πρόγραμμα πολιτικού παραϊατρικού. Παράλληλα, λαμβάνουν εξειδικευμένη εκπαίδευση στην ιατρική πεδίου μάχης, σε σύνθετες επιχειρήσεις ανάκτησης και στη χρήση όπλων.
Στο πεδίο, οι ομάδες αυτές διοικούνται από εξειδικευμένους αξιωματικούς Αξιωματικούς Μάχης Διάσωσης (Combat Rescue Officers), οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την εκτέλεση των επιχειρήσεων διάσωσης.
Πρόσφατες αποστολές διάσωσης των ΗΠΑ
Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικές δυνάμεις διάσωσης αναπτύχθηκαν εκτενώς στους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, πραγματοποιώντας χιλιάδες αποστολές για τη διάσωση τραυματισμένων ή εγκλωβισμένων στρατιωτών των ΗΠΑ και συμμάχων.
Το 2005, συμμετείχαν στην επιχείρηση διάσωσης μέλους των Navy SEAL που είχε τραυματιστεί και είχε βρει καταφύγιο σε αφγανικό χωριό, μετά από ενέδρα στην οποία σκοτώθηκαν τα υπόλοιπα τρία μέλη της ομάδας του, περιστατικό που αργότερα αποτέλεσε τη βάση για την ταινία «Lone Survivor».
Παρά ταύτα, αποστολές για τη διάσωση καταρριφθέντων Αμερικανών πιλότων παραμένουν σπάνιες τις τελευταίες δεκαετίες. Το 1999, πιλότος αεροσκάφους F-117 που καταρρίφθηκε πάνω από τη Σερβία εντοπίστηκε και διασώθηκε από τις ειδικές δυνάμεις διάσωσης. Σε ένα ακόμη ιδιαίτερα γνωστό περιστατικό στη Βοσνία το 1995, ο Αμερικανός πιλότος Σκοτ Ο’Γκρέιντι διασώθηκε σε κοινή επιχείρηση της Πολεμικής Αεροπορίας και του Σώματος Πεζοναυτών, αφού είχε καταρριφθεί και απέφυγε τη σύλληψη για έξι ημέρες.
Πηγή: skai.gr
