Σε κατάσταση πολιορκίας βρίσκεται η κτηνοτροφία, με την απειλή του αφθώδους πυρετού να προκαλεί τριγμούς στην αγορά και απόγνωση στους παραγωγούς που ζητούν την αναστολή της θανάτωσης των εμβολιασμένων μη θετικών στον ιό ζώων.
Υπό το βάρος των εξελίξεων και με το φάσμα των ελλείψεων ενόψει Πάσχα να είναι ορατό, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, συγκάλεσε έκτακτη συνάντηση σήμερα στις 10:30 π.μ. στο Προεδρικό Μέγαρο, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων και αγροτικών οργανώσεων.
Το πρόβλημα εντοπίζεται στην εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2020/687. Το πρωτόκολλο της ΕΕ προβλέπει τη θανάτωση ολόκληρου του κοπαδιού στην περίπτωση εμφάνισης έστω και ενός θετικού κρούσματος.
Οι φορείς προειδοποιούν ότι η πιστή τήρηση αυτής της διάταξης θα οδηγήσει στον αφανισμό του 50% της κυπριακής κτηνοτροφίας. Η κρίση αναμένεται να χτυπήσει και την τσέπη του καταναλωτή: Ενώ η μέση λιανική τιμή για το αιγοπρόβειο κρέας είναι σήμερα στα €10 το κιλό, οι εκτιμήσεις για το Πάσχα κάνουν λόγο για εκτόξευση στα €25 με €30 το κιλό λόγω των μαζικών θανατώσεων.
Σύμφωνα με σημείωμα στρατηγικής που έχουν ετοιμάσει ειδικοί αναλυτές και εξασφάλισε το philenews, η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζει μια μοναδική επιδημιολογική ιδιαιτερότητα στην ΕΕ, η οποία καθιστά τη στρατηγική των θανατώσεων μη βιώσιμη.
1. Η γεωπολιτική ιδιαιτερότητα
Λόγω του Πρωτοκόλλου 10 της Συνθήκης Προσχώρησης, το ευρωπαϊκό κεκτημένο δεν εφαρμόζεται στις κατεχόμενες περιοχές. Αυτό δημιουργεί μια μόνιμη εστία μόλυνσης εκτός ευρωπαϊκού ελέγχου, από την οποία ο ιός επανεισάγεται συνεχώς στις ελεύθερες περιοχές.
2. Νομική βάση για εμβολιασμό
Παρόλο που η πολιτική της ΕΕ (οδηγία 2003/85/ΕΚ) στοχεύει σε καθεστώς «ελεύθερο από τη νόσο χωρίς εμβολιασμό», η νομοθεσία επιτρέπει την έκτακτη παρέκκλιση όταν:
• Η νόσος εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα.
• Υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης του ζωικού κεφαλαίου και της επισιτιστικής ασφάλειας.
3. Γεωγραφική απομόνωση
Ως γεωγραφικά απομονωμένο νησί χωρίς χερσαία σύνορα με άλλα κράτη-μέλη, η Κύπρος μπορεί να εφαρμόσει συστηματικό εμβολιασμό χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την υπόλοιπη ΕΕ. Οι ειδικοί εισηγούνται τη μετάβαση στο διεθνώς αναγνωρισμένο καθεστώς του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (WOAH): Ελεύθερη χώρα με εμβολιασμό.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η Κύπρος έχει ισχυρή νομική βάση να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την έγκριση μόνιμου συστηματικού εμβολιασμού. Αυτό μπορεί να επιφέρει περιορισμούς στις εξαγωγές ζώντων ζώων, αλλά δεν επηρεάζει το χαλλούμι (λόγω θερμικής επεξεργασίας) και διασώζει την εγχώρια παραγωγή.
Οι εισηγήσεις των εμπλεκομένων φορέων
Στη βάση της πιο πάνω ανάλυσης, οι επηρεαζόμενοι φορείς ζητούν από τον Πρόεδρο:
• Άμεσο καθολικό εμβολιασμό και παραγγελία 500.000 δόσεων για τη δεύτερη φάση.
• Αναστολή της θανάτωσης των μη θετικών ζώων σε εμβολιασμένα κοπάδια.
• Πρόσληψη 150 έκτακτων κτηνιάτρων για την επιτάχυνση των ελέγχων.
• Διασφάλιση των προϊόντων μέσω ευρωπαϊκών ελέγχων θερμικής επεξεργασίας.
Μέχρι στιγμής έχουν επηρεαστεί 23 μονάδες με 30.000 ζώα στη Λάρνακα. Το Υπουργείο Γεωργίας προχώρησε σε έκδοση Διατάγματος που απαγορεύει τις μετακινήσεις έως τις 21/03, ενώ ο Ευρωπαίος Επίτροπος Υγείας, Όλιβερ Βάρχελι, επιβεβαίωσε ότι η ΕΕ θα στηρίξει οικονομικά τους κτηνοτρόφους και πως το χαλλούμι παραμένει ασφαλές.
Ουσιαστικά οι επηρεαζόμενοι φορείς καλούν τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να αποφασίσει αν θα συγκρουστεί με το ευρωπαϊκό πρωτόκολλο θανάτωσης, αποδεχόμενος το πολιτικό κόστος και τους πιθανούς εξαγωγικούς περιορισμούς, προκειμένου να αποτρέψει την ολοκληρωτική καταστροφή της κυπριακής κτηνοτροφίας.
