Σε μια κρίσιμη καμπή για το μέλλον της κυπριακής κτηνοτροφίας, μια επιστημονική γνωμοδότηση από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα σχετικά με τη διαχείριση του αφθώδους πυρετού.
Ο καθηγητής Μικροβιολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Δρ. Σπύρος Κ. Κρήτας, διευθυντής του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων (ΕΜΛΝ) στο Τμήμα Κτηνιατρικής, προτείνει την άμεση εγκατάλειψη της τακτικής των μαζικών θανατώσεων (stamping-out) και τη μετάβαση σε ένα μοντέλο «έξυπνου εμβολιασμού».
Η έκθεση, η οποία συντάχθηκε για λογαριασμό επηρεαζόμενων φορέων, προειδοποιεί ότι η συνέχιση των μαζικών θανατώσεων ενδέχεται να σημάνει το οριστικό τέλος της κτηνοτροφίας στις ελεύθερες περιοχές, λόγω της μοναδικής γεωπολιτικής ιδιαιτερότητας της Κύπρου.
Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση, η Κύπρος αποτελεί μια μοναδική περίπτωση στην ΕΕ. Η ύπαρξη της πράσινης γραμμής και η αδυναμία ελέγχου των κατεχομένων περιοχών, όπου ο ιός εισέρχεται ανεξέλεγκτα από την Τουρκία, καθιστούν την πλήρη εκρίζωση της νόσου πρακτικά αδύνατη.
«Ο ιός αναμένεται να εισέρχεται στις ελεύθερες περιοχές όποια μέτρα και αν ληφθούν», αναφέρει ο καθηγητής Κρίτας, τονίζοντας πως η θανάτωση ολόκληρων κοπαδιών κάθε φορά που εντοπίζεται ένα κρούσμα οδηγεί σε άσκοπη σπατάλη πολύτιμης ζωικής πρωτεΐνης και οικονομική καταστροφή.
Η πρόταση του ΑΠΘ βασίζεται στη χρήση εμβολίων-σημαντών (marker vaccines) γνωστών διεθνώς και ως εμβόλια DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals – Διαφοροποίηση Μολυσμένων από Εμβολιασμένα Ζώα), τα οποία χρησιμοποιούνται αυτή τη στιγμή στην Κύπρο για αντιμετώπιση του ιού. Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει στους επιστήμονες να ξεχωρίζουν μέσω εργαστηριακών εξετάσεων ποια ζώα έχουν απλώς εμβολιαστεί και ποια έχουν όντως μολυνθεί από τον ιό.
Η στρατηγική «Test-and-Removal» περιλαμβάνει:
• Συστηματικό εμβολιασμό όλου του ζωικού κεφαλαίου.
• Εργαστηριακό έλεγχο για τον εντοπισμό των θετικών ζώων.
• Στοχευμένη απομάκρυνση μόνο των μολυσμένων ζώων, αντί για τη θανάτωση ολόκληρης της φάρμας.
Αυτό το μοντέλο εφαρμόστηκε με απόλυτη επιτυχία στην Ευρώπη για την εκρίζωση της νόσου του Aujeszky στους χοίρους (γνωστή και ως ψευδοπανώλη των χοίρων), αποδεικνύοντας ότι μια νόσος μπορεί να εξαλειφθεί σταδιακά χωρίς να καταρρεύσει η παραγωγή.
Η έκθεση είναι καθησυχαστική ως προς το ρίσκο μετάδοσης του ιού στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, χαρακτηρίζοντάς το από «πολύ χαμηλό έως μηδαμινό». Ο καθηγητής αιτιολογεί τη θέση λόγω της απόστασης της Κύπρου από άλλα κράτη μέλη που φθάνει τα 500 χλμ, στο γεγονός ότι η Κύπρος δεν εξάγει ζωντανά ζώα στην ΕΕ, και όσον αφορά τις εξαγωγές χαλλουμιού υπογραμμίζει ότι η παστερίωση του γάλακτος εξουδετερώνει τον ιό.
Ο καθηγητής Κρίτας καταλήγει σε μια συγκεκριμένη πρόταση προς τις αρχές της Δημοκρατίας:
• Μετάβαση από το stamping-out στον συστηματικό εμβολιασμό.
• Περιορισμό της κατανάλωσης κρέατος εντός του νησιού.
• Συνέχιση των εξαγωγών χαλλουμιού μόνο από πιστοποιημένες μονάδες που τηρούν αυστηρά πρωτόκολλα επιτήρησης.
«Είναι η μόνη οδός για να σταθεροποιηθεί η κατάσταση, να σωθεί η τοπική κτηνοτροφία και να αποφευχθούν οι μαζικές σφαγές χωρίς αντίκρισμα», καταλήγει η γνωμοδότηση.
