Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η επιχείρηση αναχαίτισης του αφθώδους πυρετού που απειλεί το ζωικό κεφάλαιο της Κύπρου. Ενώ οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες προχωρούν στη θανάτωση 13.000 ζώων, η Αστυνομία ξεσκονίζει τις διαδρομές του λαθρεμπορίου σανού, εστιάζοντας σε συγκεκριμένο ζωέμπορο.
Μια υγειονομική βόμβα μεγατόνων εξερράγη στην κτηνοτροφική περιοχή της Ορόκλινης, θέτοντας σε συναγερμό τις αρχές και φέρνοντας στην επιφάνεια καταγγελίες για παράνομες εισαγωγές ζωοτροφών από τα κατεχόμενα. Η κρίση, που οδήγησε ήδη στην απόφαση για θανάτωση 13.156 ζώων (260 αγελάδες και 12.896 αιγοπρόβατα), μεταφέρεται πλέον στο πεδίο των ποινικών ερευνών και στις αίθουσες της Βουλής.
Οι έρευνες της Αστυνομίας, υπό τον συντονισμό ειδικής ανακριτικής ομάδας του ΤΑΕ Λάρνακας, στρέφονται προς συγκεκριμένη κατεύθυνση. Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, στο μικροσκόπιο βρίσκεται γνωστός ζωέμπορος, ο οποίος φέρεται να διακινεί παράνομα σανό μέσω των κατεχομένων.
Κτηνοτρόφοι της περιοχής, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας, φωτογραφίζουν συγκεκριμένο πρόσωπο που φέρεται να διατηρεί μάντρα κοντά στη νεκρή ζώνη, διευκολύνοντας την παράνομη διακίνηση.
Η Αστυνομία έχει ήδη λάβει κατάθεση από τον εν λόγω έμπορο, ενώ διερευνάται εάν ο μολυσμένος σανός μεταφέρθηκε αρχικά στις δικές του φάρμες στην επαρχία Λάρνακας και στη συνέχεια διανεμήθηκε σε συνεργάτες του.
Σοκ προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα εργαστηριακά αποτελέσματα, ο ιός φαίνεται να ήταν ενεργός σε μονάδες της Ορόκλινης για τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν δηλωθεί επίσημα στις 21 Φεβρουαρίου. Μάλιστα, μία εκ των μολυσμένων μονάδων ανήκει στον εν λόγω ζωέμπορο. Δεύτερη φάρμα του ιδίου εντοπίστηκε χθες με θετικά κρούσματα και σε άλλη περιοχή.
Κτηνοτρόφοι φέρονται να απέδωσαν τα συμπτώματα σε «μαστίτιδα» κατόπιν συμβουλής ιδιωτών κτηνιάτρων, με άμεση σχέση όμως με την ιδιοκτησία μονάδας στην οποία εντοπίστηκε με καθυστέρηση ο ιός, αποφεύγοντας να ενημερώσουν τις κρατικές υπηρεσίες.
Αρχικά την υπόθεση άρχισε να διερευνά η Αστυνομία Ορόκλινης, όταν εκφράστηκαν παράπονα από τους κτηνοτρόφους στις μονάδες των οποίων εντοπίστηκαν θετικά κρούσματα στις 19 Φεβρουαρίου. Η Αστυνομία για αυτή την πτυχή διερευνά κατά πόσον υπήρξε αμέλεια είτε από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες είτε από τους ίδιους τους κτηνοτρόφους.
Χθες μετά από έκτακτη σύσκεψη στο Αρχηγείο Αστυνομίας αποφασίστηκε η σύσταση ανακριτικής ομάδας από το ΤΑΕ Λάρνακας, που ανέλαβε τη διερεύνηση. Ο φάκελος με το ανακριτικό έργο που έγινε μέχρι στιγμής, έχει διαβιβαστεί στο ΤΑΕ Λάρνακας. Ο υπεύθυνος του ΤΑΕ Λάρνακας, Γιώργος Χαραλάμπους, δήλωσε στον «Φ» πως θα μελετηθεί ο φάκελος με το μαρτυρικό υλικό και «σε συνεργασία με τις συναρμόδιες υπηρεσίες θα διερευνηθούν όλα τα ενδεχόμενα, τόσο σε σχέση με τον εντοπισμό και τη διασπορά του ιού, όσο και ενδεχόμενη διάπραξη ποινικών αδικημάτων από οποιοδήποτε πρόσωπο, που παραβίασε τον νόμο».
Σήμερα Τρίτη, φτάνει στην Κύπρο κλιμάκιο Ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων μαζί με την πρώτη παρτίδα εμβολίων. Η Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, από τις Βρυξέλλες όπου βρίσκεται, δήλωσε πως η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη γίνεται πράξη, ενώ ζήτησε και οικονομική ενίσχυση για τους πληγέντες.
Τα επόμενα βήματα των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών είναι η έναρξη εμβολιασμών σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων από την Ορόκλινη.
Την ίδια ώρα, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η επώδυνη διαδικασία για 11 μονάδες (8 στην Ορόκλινη, από μία σε Λιβάδια, Τρούλλους και Αραδίππου). Αρχή γίνεται με τη θανάτωση ζώων εντός της φάρμας αγελάδων.
Περαιτέρω, έχει γίνει εγκατάσταση σημείων απολύμανσης και τροχόλουτρων σε όλες τις κτηνοτροφικές περιοχές της Λάρνακας.
Εκτάκτως στη Βουλή
Το θέμα θα συζητηθεί εκτάκτως σήμερα στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας, όπου αναμένονται εξηγήσεις για τα κενά στους ελέγχους της Πράσινης Γραμμής και την καθυστέρηση στον εντοπισμό της νόσου. Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες τονίζουν ότι ο αφθώδης πυρετός δεν επηρεάζει τη δημόσια υγεία ούτε μεταδίδεται μέσω των τροφίμων στον άνθρωπο.
Η μάχη δίνεται αποκλειστικά για τη διάσωση της κυπριακής κτηνοτροφίας.
Στη μάχη κατά της νόσου επιστρατεύεται η… Κομισιόν
Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης βρίσκεται η κυπριακή κτηνοτροφία μετά την επιβεβαίωση εστίας αφθώδους πυρετού (FMD) στις 20 Φεβρουαρίου 2026. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τις κυπριακές αρχές, ενεργοποίησε άμεσα τα πρωτόκολλα της πολιτικής «Μία Υγεία» (One Health), επιχειρώντας να ανακόψει την εξάπλωση ενός ιού που, αν και ακίνδυνος για τον άνθρωπο, απειλεί με οικονομικό αφανισμό τον πρωτογενή τομέα.
Το ζήτημα συζητήθηκε χθες σε υψηλό επίπεδο, καθώς ο Επίτροπος αρμόδιος για την Ευημερία των Ζώων, Olivér Várhelyi, συναντήθηκε με την Υπουργό Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, στο περιθώριο του Συμβουλίου AGRIFISH, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η Υπουργός ζήτησε την άμεση έναρξη των εμβολιασμών. Ο Επίτροπος ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημα, δεσμευόμενος ότι η αποστολή των εμβολίων θα ξεκινήσει από σήμερα.
Περαιτέρω, η Υπουργός είχε συνάντηση και με τον Επίτροπο Γεωργίας, Christophe Hansen. Κατά τις επαφές της, η κ. Παναγιώτου υπέβαλε αίτημα για οικονομική ενίσχυση, καθώς και για άμεση διάθεση εμβολίων από το ευρωπαϊκό αποθεματικό που διατηρείται για την αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων.
Δραστικά μέτρα: Ζώνες αποκλεισμού και θανάτωση ζώων – Το δίλημμα του εμβολιασμού: «Vaccination to Kill»
Οι κυπριακές αρχές έχουν ήδη προχωρήσει στην επιβολή αυστηρών περιορισμών στις πληγείσες εκμεταλλεύσεις. Η στρατηγική της ΕΕ περιλαμβάνει άμεση θανάτωση και υγειονομική ταφή όλων των ευαίσθητων ζώων (βοοειδή, πρόβατα, χοίροι) στις μολυσμένες μονάδες. Περαιτέρω, περιλαμβάνει τη δημιουργία ζωνών προστασίας και επιτήρησης (ακτίνας 3 και 10 χιλιομέτρων), καθώς και καθολική απαγόρευση μετακινήσεων ζώων και προϊόντων ζωικής προέλευσης εκτός των οριοθετημένων περιοχών.
Παρά την ύπαρξη εμβολίων, η νομοθεσία της ΕΕ παραμένει αυστηρή. Δεν επιτρέπεται ο προληπτικός εμβολιασμός, αλλά μόνο ο «κατασταλτικός εμβολιασμός έκτακτης ανάγκης». Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι τα ζώα εμβολιάζονται προσωρινά για να μειωθεί η διασπορά του ιού, αλλά οδηγούνται στη σφαγή το συντομότερο δυνατό. Η Κομισιόν διαθέτει στην τράπεζα αντιγόνων της πάνω από 9.000.000 δόσεις έτοιμες προς χρήση, αν η Κύπρος αποφασίσει να τις αξιοποιήσει.
Για τον μετριασμό των τεράστιων οικονομικών απωλειών, η ΕΕ ενεργοποιεί το πρόγραμμα για την Ενιαία Αγορά. Η συγχρηματοδότηση καλύπτει αποζημιώσεις κτηνοτρόφων για τη θανάτωση των ζώων τους (ποσοστό 20% έως 30% των επιλέξιμων δαπανών), καθώς και κάλυψη εξόδων για απολυμάνσεις, εργαστηριακούς ελέγχους και τη χρήση της τράπεζας εμβολίων (η οποία πληρώνεται 100% από την ΕΕ).
Περαιτέρω, περιλαμβάνει την ενεργοποίηση του Γεωργικού Αποθεματικού για παραγωγούς που βρίσκονται σε ζώνες περιορισμού αλλά δεν έχουν μολυσμένα ζώα, προκειμένου να καλυφθούν οι απώλειες από το εμπορικό «μπλόκο».
Η εξέλιξη των εργαστηριακών ελέγχων τις επόμενες ημέρες θα κρίνει αν η εστία έχει περιοριστεί ή αν η Κύπρος θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια παρατεταμένη κρίση στην κτηνοτροφική της παραγωγή.
