Η Ολομέλεια της Βουλής ψήφισε την πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε από τη βουλευτή Λευκωσίας Αλεξάνδρα Ατταλίδου με την οποία απαγορεύεται η αυθαίρετη και αδικαιολόγητη άρνηση από ασφαλιστικές εταιρείες να συνάπτουν ασφαλιστική σύμβαση με πρόσωπα που ζητούν κάλυψη για οχήματα, με βάση την ηλικία.
Υπέρ ψήφισαν 49 βουλευτές και εναντίον ο Ονούφριος Κουλλά, βουλευτής ΔΗΣΥ, υποστηρίζοντας ότι η νομοθεσία δεν πρόκειται να επιλύσει το πρόβλημα. Την ίδια ώρα απορρίφθηκε τροπολογία του ΔΗΣΥ για το θέμα της τεκμηριωμένης αιτιολόγησης.
Με τον νόμο, καθιερώνεται υποχρέωση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων να παρέχουν σαφή και τεκμηριωμένη αιτιολόγηση σε περίπτωση άρνησης σύναψης ασφαλιστικής σύμβασης και να την κοινοποιούν στον ενδιαφερόμενο.
Κατά τη συζήτηση στην επιτροπή, το κείμενο της πρότασης νόμου τροποποιήθηκε και ενισχύθηκε με πρόσθετες πρόνοιες. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ρητά η απαγόρευση διακρίσεων λόγω ηλικίας στην ασφάλιση μηχανοκίνητων οχημάτων, καθώς και η δυνατότητα προσωρινής διατήρησης της υφιστάμενης ασφαλιστικής σύμβασης.
Επιπλέον, θεσπίζεται προθεσμία εντός της οποίας ο ασφαλιστής οφείλει να αιτιολογεί την απόφασή του σε περίπτωση τερματισμού ασφαλιστικής σύμβασης.
Η νομοθεσία προβλέπει επίσης διαδικασία υποβολής και εξέτασης παραπόνων από επηρεαζόμενους ασφαλισμένους, καθώς και υποχρέωση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων να υποβάλλουν στοιχεία σε ετήσια βάση.
Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις πρόνοιες της νομοθεσίας προβλέπεται η επιβολή διοικητικών προστίμων.
Η εισηγήτρια Αλεξάνδρα Ατταλίδου ανέφερε ότι η πρόταση νόμου θέτει το βασικό όριο πως η ηλικία από μόνη της δεν μπορεί να αποτελεί λόγο άρνησης ασφάλισης οχήματος. Τόνισε ότι δεν καταργείται η αναλογιστική αξιολόγηση του κινδύνου, αλλά απαιτείται να υπάρχει τεκμηρίωση και αναλογικότητα. Σημείωσε ότι οι οδηγοί άνω των 70 εμπλέκονται σε μικρό ποσοστό συγκρούσεων, ωστόσο πολλοί αντιμετωπίζουν άρνηση ασφάλισης ή υπέρογκες αυξήσεις ασφαλίστρων. Υποστήριξε ότι η υποχρεωτική ασφάλιση είναι προϋπόθεση για την αυτονομία των πολιτών και κάλεσε τη Βουλή να επιλέξει την ισότητα αντί της ανοχής στις διακρίσεις. Διαφώνησε επίσης με την τροπολογία του ΔΗΣΥ, υποστηρίζοντας ότι μεταφέρει το βάρος στους πολίτες αντί στις ασφαλιστικές εταιρείες.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Χάρης Γεωργιάδης εξήγησε ότι η τροπολογία του ΔΗΣΥ προτείνει η γραπτή αιτιολόγηση για αλλαγές σε ασφαλιστικό συμβόλαιο να δίνεται μόνο εφόσον ζητηθεί από τον ασφαλισμένο και όχι αυτόματα σε κάθε μικρή μεταβολή. Όπως είπε, διαφορετικά θα δημιουργείται διοικητικό κόστος για τις ασφαλιστικές εταιρείες ακόμη και για μικρές αυξήσεις, ενώ ενδέχεται κάποιοι ασφαλισμένοι να μην επιθυμούν σχετική έκθεση.
Η βουλευτής Λευκωσίας Ειρήνη Χαραλαμπίδου υποστήριξε ότι οι ηλικιωμένοι έχουν επιβαρυνθεί υπέρμετρα από υψηλά ασφάλιστρα και πιέσεις των ασφαλιστικών εταιρειών, ενώ σε μια χώρα χωρίς επαρκείς δημόσιες συγκοινωνίες η άρνηση ασφάλισης οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση. Ανέφερε ότι υπάρχουν περιπτώσεις ηλικιωμένων που πληρώνουν 700–800 ευρώ ασφάλιστρα χωρίς να έχουν προκαλέσει ατύχημα και σημείωσε ότι στο εξωτερικό όσοι δεν εμπλέκονται σε ατυχήματα επιβραβεύονται. Δήλωσε ότι θα καταψηφίσει την τροπολογία του ΔΗΣΥ, γιατί ένας ηλικιωμένος δεν είναι εύκολο να γνωρίζει πότε πρέπει να ζητήσει αιτιολόγηση, και συνεχάρη την εισηγήτρια της πρότασης και την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Ο Πρόεδρος των Οικολόγων Σταύρος Παπαδούρης δήλωσε ότι θα στηρίξει την πρόταση νόμου, τονίζοντας ότι αποτελεί υποχρέωση της νομοθετικής εξουσίας να διασφαλίζει το δικαίωμα των ηλικιωμένων να γνωρίζουν με σαφήνεια το κόστος ασφάλισης. Κατέθεσε προφορική τροπολογία ώστε η υποχρέωση των ασφαλιστικών εταιρειών να παρέχουν γραπτή αιτιολόγηση να παραμείνει, αλλά να μην αποστέλλεται εάν ο αιτητής δηλώσει ότι δεν τη χρειάζεται, επιδιώκοντας έτσι μια μέση λύση με την πρόταση του ΔΗΣΥ.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας ανέφερε ότι στην Κύπρο υπήρχαν πάντοτε ηλικιωμένοι οδηγοί και ότι, με βάση τις χαμηλές απαιτήσεις αποζημιώσεων που προκύπτουν από αυτούς, τα ασφάλιστρα θα έπρεπε να μειώνονται αντί να αυξάνονται. Υποστήριξε ότι η κατάσταση προέκυψε λόγω “ασυδοσίας του τραπεζικού συστήματος”, καθώς πολλές ασφαλιστικές συνδέονται με τράπεζες, και σημείωσε ότι η Πολιτεία όφειλε να λάβει μέτρα νωρίτερα.
Η Φωτεινή Τσιρίδου, βουλευτής ΔΗΣΥ, τόνισε ότι άνθρωποι που εργάστηκαν μια ζωή και κατέβαλαν φόρους και ασφάλιστρα βρίσκονται αντιμέτωποι με άρνηση ασφάλισης ή υπέρογκες χρεώσεις όταν ξεπεράσουν ένα ηλικιακό όριο. Δήλωσε ότι στηρίζει τη νομοθετική πρωτοβουλία γιατί εισάγει διαφάνεια και υποχρεώνει τις εταιρείες να τεκμηριώνουν τις αποφάσεις τους. Εξέφρασε στήριξη στην τροπολογία του ΔΗΣΥ για να αποφευχθεί πιθανή αύξηση ασφαλίστρων λόγω διοικητικού κόστους και πρότεινε η Πολιτεία να εξετάσει επιδότηση ασφαλίστρων για χαμηλοσυνταξιούχους.
Ο Χρίστος Σενέκκης, βουλευτής του ΔΗΚΟ, αναφέρθηκε στη συνταγματική διάσταση της πρότασης, σημειώνοντας ότι πρόκειται για κλασική σύγκρουση μεταξύ της ελευθερίας σύναψης συμβάσεων και της απαγόρευσης δυσμενών διακρίσεων. Ανέφερε ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες αποτελούν την οικονομικά ισχυρότερη πλευρά και ότι το δικαίωμα της ελεύθερης σύμβασης πρέπει να προστατεύει τους πολίτες από οικονομική εκμετάλλευση. Συνεχάρη την εισηγήτρια για την πρωτοβουλία.
Ο Ευθύμιος Δίπλαρος, βουλευτής του ΔΗΣΥ είπε ότι η Βουλή κάνει ένα ουσιαστικό βήμα για περισσότερη δικαιοσύνη και διαφάνεια στην ασφάλιση αυτοκινήτων, θέτοντας τέλος στην αυθαιρεσία όταν ασφαλιστικές αρνούνται να ασφαλίσουν ηλικιωμένους. Σημείωσε ότι οι εταιρείες δεν επέδειξαν την απαραίτητη ευαισθησία και ότι με τη νομοθεσία στέλνεται σαφές μήνυμα για περισσότερη ισονομία και σεβασμό προς την τρίτη ηλικία.
Ο Αλέκος Τρυφωνίδης, βουλευτής της ΔΗΠΑ ανέφερε ότι οι παρεμβάσεις και οι εκκλήσεις της Βουλής προς τις ασφαλιστικές εταιρείες δεν απέδωσαν, γι’ αυτό κρίθηκε αναγκαία η νομοθετική ρύθμιση. Τόνισε ότι οι οδηγοί άνω των 70 εμπλέκονται σε χαμηλό ποσοστό ατυχημάτων και έκανε λόγο για ηλικιακές διακρίσεις και παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων. Δήλωσε ότι η πρόταση προωθεί την ίση πρόσβαση στην ασφάλιση και ενισχύει τη λογοδοσία των εταιρειών, καλώντας παράλληλα τις ασφαλιστικές να μην μετακυλήσουν το κόστος στους υπόλοιπους ασφαλισμένους.
Ο Ηλίας Μυριάνθους, βουλευτής της ΕΔΕΚ χαιρέτισε την πρωτοβουλία της εισηγήτριας, τονίζοντας ότι όταν επιχειρήσεις καταχρώνται τη δεσπόζουσα θέση τους, η Πολιτεία πρέπει να θέτει σαφείς κανόνες στην αγορά. Τόνισε ότι η ανάγκη ρύθμισης είναι ακόμη μεγαλύτερη σε μια χώρα με περιορισμένες δημόσιες συγκοινωνίες, ιδιαίτερα στις απομακρυσμένες περιοχές. Σημείωσε ότι είναι αυθαίρετο να αυξάνονται ασφάλιστρα μόνο λόγω ηλικίας όταν ο οδηγός δεν θεωρείται υψηλού κινδύνου και εξέφρασε ανησυχία για συζητήσεις σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με ενδεχόμενους περιορισμούς στην άδεια οδήγησης για μεγαλύτερες ηλικίες.
Ο Χρύσης Παντελίδης βουλευτής του ΔΗΚΟ συνεχάρη την Αλεξάνδρα Ατταλίδου για την πρωτοβουλία, σημειώνοντας ότι το ΔΗΚΟ τη στηρίζει επειδή διασφαλίζει δικαιότερη αντιμετώπιση των πολιτών και ενισχύει τη συλλογή στοιχείων για τα τροχαία ατυχήματα. Ανέφερε ότι η καλύτερη καταγραφή δεδομένων θα βοηθήσει την Πολιτεία να έχει σαφέστερη εικόνα του προβλήματος και κάλεσε τις ασφαλιστικές εταιρείες να συμβάλουν με στοιχεία και συμπεράσματα που θα βοηθήσουν στον περιορισμό των τροχαίων. Τόνισε επίσης ότι οι ηλικιωμένοι είναι από τους πιο προσεκτικούς οδηγούς.
Ο Πανίκος Λεωνίδου, βουλευτής του ΔΗΚΟ υποστήριξε ότι με την πρόταση νόμου εισάγεται για πρώτη φορά στην Κύπρο μια σημαντική αρχή δικαίου που εφαρμόζεται στην Ευρώπη, η αρχή της τριτενέργειας των ατομικών δικαιωμάτων. Όπως εξήγησε, αυτή επεκτείνει την προστασία των δικαιωμάτων ώστε να ρυθμίζονται όχι μόνο οι σχέσεις κράτους–πολίτη, αλλά και οι σχέσεις μεταξύ ιδιωτών.
Ο Ανδρέας Καυκαλιάς βουλευτής του ΑΚΕΛ παρουσίασε στοιχεία από έρευνα που ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Κοινοβουλευτικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης, σύμφωνα με την οποία στις περισσότερες χώρες της ΕΕ η ηλικία δεν αποτελεί παράγοντα δυσμενούς διάκρισης για την ασφάλιση οδηγών. Ανέφερε ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες βασίζονται κυρίως σε άλλα κριτήρια, όπως το ιστορικό ατυχημάτων, η ισχύς του κινητήρα και το ασφαλιστικό ιστορικό. Σημείωσε ότι οι ηλικιωμένοι καταγράφουν συχνά τα λιγότερα τροχαία αδικήματα και καταβάλλουν χαμηλότερα ασφάλιστρα σε άλλες χώρες, σε αντίθεση με την Κύπρο, κατηγορώντας την Κυβέρνηση ότι ήταν απούσα από την προσπάθεια ρύθμισης του ζητήματος.
Ο Άριστος Δαμιανού, βουλευτής του ΑΚΕΛ έκανε λόγο για «παραδοξότητα», υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει πραγματική ελευθερία σύναψης συμβάσεων όταν οι συνταξιούχοι υποχρεώνονται να πληρώνουν υπέρογκα ποσά για να ασφαλιστούν. Τόνισε ότι ο νόμος απαντά σε κανόνες φυσικής δικαιοσύνης, καθώς δεν μπορεί η ηλικία να αποτελεί κριτήριο αποκλεισμού χωρίς τεκμηρίωση. Υποστήριξε ότι σε ένα ολιγοπώλιο όπως αυτό των ασφαλιστικών, η άρνηση πρέπει να αιτιολογείται, ενώ σημείωσε ότι οι συνταξιούχοι βρίσκονται υπό πίεση, αφού είναι υποχρεωμένοι να ασφαλιστούν παρά τα χαμηλά τους εισοδήματα. Εξέφρασε επίσης την ελπίδα να μην υπάρξει αναφορά του νόμου από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Ο μεμονωμένος σοσιαλιστής βουλευτής Κωστής Ευσταθίου ανεφερε ότι ορισμένες υπηρεσίες στη ζωή πρέπει να παρέχονται σε όλους ανεξαιρέτως. Παρομοίασε την ασφάλιση οχημάτων με βασικές υπηρεσίες όπως η ηλεκτροδότηση ή οι τηλεπικοινωνίες, σημειώνοντας ότι όπως δεν μπορεί να αρνηθεί κάποιος την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε ένα σπίτι, έτσι και οι ασφαλιστικές δεν πρέπει να αποκλείουν άτομα από ασφάλιση λόγω ηλικίας. Χαρακτήρισε την πρόταση ως αναγκαία ρύθμιση που έλειπε από την Κύπρο.
Ο Παύλος Μυλωνάς βουλευτής του ΔΗΚΟ αναφέρθηκε σε δήλωση της Αλεξάνδρας Ατταλίδου ότι η Βουλή καλείται να σταθεί απέναντι σε μεγάλα συμφέροντα και σχολίασε ότι η συζήτηση για την πρόταση νόμου αποτελεί απόδειξη αυτής της στάσης.
Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Ρίτα Σούπερμαν ανέφερε ότι το ζήτημα εντάσσεται στο πλαίσιο της προστασίας από διακρίσεις και σημείωσε ότι ο ΔΗΣΥ είχε θέσει το θέμα στο Υπουργείο Οικονομικών ζητώντας επιδότηση ασφαλίστρων ή άλλα μέτρα στήριξης, χωρίς θετική ανταπόκριση. Πρόσθεσε ότι έγιναν επίσης παρεμβάσεις προς τις ασφαλιστικές εταιρείες για αλλαγή των ηλικιακών ορίων, επίσης χωρίς αποτέλεσμα. Τόνισε ότι ο ΔΗΣΥ στηρίζει την ψήφιση της πρότασης, αλλά θεωρεί ότι η τεκμηριωμένη αιτιολόγηση θα πρέπει να παρέχεται κατόπιν αιτήματος του ασφαλισμένου, ώστε να μην αυξηθεί το διοικητικό κόστος και μετακυλιστεί στους ασφαλισμένους.
ΚΥΠΕ
