Ο πανευρωπαϊκός κανονισμός που προωθείται και στην Κύπρο και αφορά την ευημερία και την ιχνηλασιμότητα σκύλων και γάτων, απαγορεύει την αιμομιξία (εκτός εξαιρέσεων) ενώ απαγορεύεται και η διασταύρωση με άγρια είδη. Υποχρεωτικός προβλέπεται η ο καθημερινός περίπατος των ζώων καθώς και οι ακρωτηριασμοί.
Πιο συγκεκριμένα, όπως ανέφερε στο philenews ο βουλευτής Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, ο κανονισμός, ο οποίος αποβλέπει στα ελάχιστα πρότυπα ευζωίας για επαγγελματικούς χώρους, προνοεί τα ακόλουθα:
• Ρύθμιση αναπαραγωγής: όρια συχνότητας και ελάχιστης/μέγιστης ηλικίας, περιορισμοί σε πρακτικές που βλάπτουν την υγεία.
• Απαγόρευση συγκεκριμένων πρακτικών αναπαραγωγής όπως αιμομιξία (με περιορισμένη εξαίρεση για προστασία τοπικών φυλών με μικρή γενετική δεξαμενή) και απαγόρευση υβριδίων (διασταύρωση με άγρια είδη).
• Απαγόρευση επώδυνων ακρωτηριασμών (π.χ. κοπή αυτιών/ουράς, αφαίρεση νυχιών) εκτός αν υπάρχει ιατρική ένδειξη.
• Βασικές απαιτήσεις φροντίδας: επαρκές νερό/τροφή/στέγαση, και για σκύλους καθημερινή πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο ή καθημερινός περίπατος (για ηλικίες > 8 εβδομάδων).
• Απαγόρευση να διατηρούνται σκύλοι /γάτες σε “containers” και πρόβλεψη ελάχιστων χώρων.
• Υποχρέωση να υπάρχει επαρκώς καταρτισμένο προσωπικό: τουλάχιστον ένας φροντιστής ανά εγκατάσταση με εκπαίδευση εγκεκριμένη από τις αρμόδιες αρχές, και κτηνιατρικές επισκέψεις/παρακολούθηση.
• Μέτρα για “ακραία χαρακτηριστικά”: σκύλοι/γάτες με ακραία μορφολογικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με σοβαρό κίνδυνο για ευζωία αποκλείονται από αναπαραγωγή και από συμμετοχή σε εκθέσεις/διαγωνισμούς.
• Πρόβλεψη ότι τα κράτη μέλη μπορούν να έχουν αυστηρότερους κανόνες.
Όπως ανέφερε ο κ. Θεοπέμπτου, ένα βασικό ερώτημα είναι κατά πόσον η Κύπρος θα είναι έτοιμη το 2028 να εφαρμόσει όλες τις πρόνοιες που απαιτούνται. Ήδη στις 25 Νοεμβρίου 2025 Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία για την εφαρμογή του κανονισμού.
Ο κ. Θεοπέμπτου εξηγεί επίσης πως με βάση την ενημέρωση της Αντιπροσωπείας της Επιτροπής στην Κύπρο, ο Κανονισμός αναμένεται να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα εντός του 2026 και να αρχίσει να εφαρμόζεται δύο χρόνια μετά, με επιμέρους μεταβατικές περιόδους για συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Περαιτέρω εξηγεί, πως για την Κύπρο το μεγάλο βήμα είναι :
Υποχρεωτική ταυτοποίηση /καταγραφή και για γάτες, όπως έπρεπε να γίνεται για σκύλους, αναβάθμιση της εθνικής βάσης δεδομένων ώστε να είναι διαλειτουργική σε επίπεδο ΕΕ, και ενίσχυση ελέγχων σε εκτροφείς /πωλητές /καταφύγια.
Ο Κανονισμός αποσκοπεί να επιλύσει τη μη ομοιόμορφη προστασία σκύλων /γάτων στα κράτη μέλη, οι παράνομες πωλήσεις (ιδίως online) και η αδυναμία ιχνηλάτησης της προέλευσης.
Η προτεινόμενη λύση αποτελείται από ενιαίο πλαίσιο το οποίο περιλαμβάνει ελάχιστα πρότυπα ευζωίας για επαγγελματικές εγκαταστάσεις και υποχρεωτική μικροσήμανση καθώς και καταγραφή (με διαλειτουργικές βάσεις δεδομένων) ώστε να “κλείνουν” τα κενά που εκμεταλλεύεται το παράνομο εμπόριο.
Ο νέος κανόνας είναι Κανονισμός θα είναι εφαρμοστέος ταυτοχρόνως σε όλα τα κράτη μέλη.
Παρ’ όλα αυτά, τα κράτη μέλη πρέπει να οργανώσουν ελέγχους, αρμόδιες αρχές, κυρώσεις, βάσεις δεδομένων και πρακτικές διαδικασίες για να λειτουργήσει στην πράξη.
Όπως εξηγεί ο κ. Θεοπέμπτου, σήμερα υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ χωρών ως προς τα ακόλουθα:
• ποιος θεωρείται “επαγγελματίας” εκτροφέας,
• ελάχιστες /μέγιστες ηλικίες και συχνότητα αναπαραγωγής,
• αν και πώς καταγράφονται σκύλοι/γάτες σε εθνικές βάσεις,
• κανόνες για online αγγελίες.
Αυτό δημιουργεί:
• κίνητρα για “αγώνα προς τα κάτω” στα πρότυπα ευζωίας,
• δυσκολία εντοπισμού προέλευσης σε περιπτώσεις ασθενειών/κακομεταχείρισης,
• ευνοϊκό περιβάλλον για παράνομο εμπόριο.
• υποχρέωση οι σκύλοι και οι γάτες να είναι αναγνωρίσιμοι με μικροτσίπ.
• Πριν την πώληση ή δωρεά /υιοθεσία, πρέπει να γίνεται μικροσήμανση και καταγραφή σε εθνική βάση δεδομένων.
• Οι εθνικές βάσεις δεδομένων θα είναι διαλειτουργικές και προσβάσιμες online ώστε να γίνεται έλεγχος αυθεντικότητας και ιχνηλάτηση διασυνοριακά.
• Περαιτέρω θα δημιουργηθεί σύστημα επαλήθευσης ώστε ο υποψήφιος αγοραστής να ελέγχει ότι η αγγελία αντιστοιχεί σε πραγματικά, καταγεγραμμένα ζώα.
Ο κ. Θεοπέμπτου ανέφερε πως η Κύπρος έχει ήδη νομικό πλαίσιο για σκύλους που προβλέπει υποχρεωτική εγγραφή τους, μόνιμη σήμανση καθώς και τήρηση μητρώου από τον Διευθυντή Κτηνιατρικών Υπηρεσιών.
Όσον αφορά τις γάτες, ο νέος Κανονισμός, προνοεί υποχρεωτική μικροσήμανση/καταγραφή σε πανευρωπαϊκό “μοντέλο”), διαλειτουργικότητα της κυπριακής βάσης με τις υπόλοιπες της ΕΕ και κανόνες ευζωίας για επαγγελματικές εγκαταστάσεις με επιθεωρήσεις/εκπαίδευση/κυρώσεις.
