Ρυθμίζεται βάσει του νόμου και των κανονισμών που ψήφισε η Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων, το ζήτημα που προκύπτει στις περιπτώσεις συνωνυμίας μεταξύ υποψηφίων του ίδιου συνδυασμού στο ψηφοδέλτιο μίας εκλογικής περιφέρειας.
Κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε τροπολογία του ΔΗΣΥ με την οποία επιτρέπεται η χρήση ιδιότητας ή και επαγγέλματος του υποψηφίου, παρότι το Υπουργείο Εσωτερικών κατά τη συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή είχε εκφράσει ανησυχίες ότι κάτι τέτοιο ενδέχεται να εκληφθεί ότι προσδίδει προβάδισμα σε συγκεκριμένο υποψήφιο.
Το επίμαχο ζήτημα της ιδιότητας και του αξιώματος
Υπενθυμίζεται πως κατά τη συζήτηση που διεξήχθη σε σειρά συνεδριάσεων της αρμόδιας Κοινοβουλευτικής Επιτροπής, το κείμενο των κανονισμών που είχε καταθέσει το Υπουργείο Εσωτερικών προνοούσε τα ακόλουθα:
1. Προσθήκη της δυνατότητας αναγραφής του αρχικού του μητρικού ονόματος γενικά για όλους τους υποψηφίους, σε περίπτωση που το επιθυμούν, καθώς και του πλήρους μητρικού ονόματος σε περίπτωση συνωνυμίας μεταξύ υποψηφίων του ίδιου συνδυασμού στο ψηφοδέλτιο μίας εκλογικής περιφέρειας.
2. Προσθήκη της ιδιότητας του υποψηφίου στα στοιχεία που γενικά δεν επιτρέπεται να αναγράφονται στο ψηφοδέλτιο, πλην της περίπτωσης συνωνυμίας μεταξύ υποψηφίων του ίδιου συνδυασμού στο ψηφοδέλτιο μίας εκλογικής περιφέρειας.
3. Διασαφήνιση της πρόνοιας που προβλέπει τη χρήση υποκοριστικού του ονόματος του υποψηφίου και του επωνύμου συζύγου, ώστε γενικά ένας υποψήφιος να δύναται να χρησιμοποιήσει είτε υποκοριστικό του μικρού ονόματός του είτε το επώνυμο συζύγου και όχι και τα δύο ταυτόχρονα, για πρακτικούς λόγους που αφορούν τον περιορισμένο χώρο του ψηφοδελτίου.
4. Εισαγωγή σχετικής διάταξης, ώστε σε περίπτωση συνωνυμίας η αναγραφή του πατρικού ή μητρικού ονόματος ή της τρέχουσας ιδιότητας ή του τρέχοντος επαγγέλματος να μη δύναται να συνδυάζεται με την αναγραφή υποκοριστικού του μικρού ονόματος του υποψηφίου ή του επωνύμου συζύγου.
Όπως σημειώθηκε κατά τη συζήτηση ενώπιον της επιτροπής επί του κειμένου των κανονισμών από τον προϊστάμενο του Κλάδου Εκλογών, δεν έγινε συμπερίληψη στα στοιχεία που επιτρέπονται σε περίπτωση συνωνυμίας μεταξύ υποψηφίων του ίδιου συνδυασμού στο ψηφοδέλτιο μίας εκλογικής περιφέρειας οποιασδήποτε αναφοράς σε αξίωμα του υποψηφίου, καθότι ενδέχεται να καθιστούσε την όλη διαδικασία επιρρεπή σε ενστάσεις εναντίον των υποψηφιοτήτων και σε εκλογικές αιτήσεις στο Εκλογοδικείο από υποψηφίους της οικείας εκλογικής περιφέρειας, δεδομένου ότι δύναται να εκληφθεί ότι προσδίδει προβάδισμα σε συγκεκριμένο υποψήφιο. Ως εκ τούτου, παρέμενε η ευχέρεια χρήσης της ιδιότητας και του επαγγέλματος, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για τρέχουσα ιδιότητα ή τρέχον επάγγελμα του υποψηφίου και ότι αυτά δεν δύναται να περιλαμβάνουν ιδιότητα ή/και αξίωμα που αφορά την οικεία εκλογική διαδικασία.
Σημειώνεται ωστόσο ότι, σε μεταγενέστερο στάδιο, μετά το πέρας των πιο πάνω αναφερόμενων συνεδριάσεων της επιτροπής, το Υπουργείο Εσωτερικών υπέβαλε ενώπιόν της με σχετική επιστολή του γενικού διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών, κατόπιν οδηγιών του Υπουργού Εσωτερικών, ημερομηνίας 28 Νοεμβρίου 2025, σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, νέο αναθεωρημένο κείμενο των κανονισμών, σε αντικατάσταση του πιο πάνω αναφερόμενου αναθεωρημένου κειμένου, ώστε, σε περίπτωση συνωνυμίας μεταξύ υποψηφίων του ίδιου συνδυασμού στο ψηφοδέλτιο μίας εκλογικής περιφέρειας, να δύναται να περιλαμβάνεται στο ψηφοδέλτιο το πλήρες πατρικό ή μητρικό όνομα των υποψηφίων ή/και ο τόπος διαμονής αυτών, αναφορικά με τον οποίο σχετική ρύθμιση ισχύει και σήμερα.
Όπως αναφέρεται στην εν λόγω επιστολή, η τροποποίηση όσον αφορά την περίπτωση της συνωνυμίας μεταξύ υποψηφίων προτείνεται λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμπερίληψη της αναγραφής της ιδιότητας ή του επαγγέλματος των υποψηφίων ενδέχεται να εκληφθεί ότι προσδίδει προβάδισμα σε συγκεκριμένο υποψήφιο. Επ’ αυτού σημειώνεται ότι τα πιο πάνω στοιχεία, ήτοι το πλήρες πατρικό ή μητρικό όνομα των υποψηφίων ή/και ο τόπος διαμονής αυτών, σε συνδυασμό αφενός με τις πρόνοιες που γενικά ισχύουν για την αναγραφή των υποψηφίων στα ψηφοδέλτια και αφετέρου με τον μοναδικό αριθμό που λαμβάνει στο ψηφοδέλτιο ο κάθε υποψήφιος με βάση την αλφαβητική σειρά, είναι αρκετά, για να παρέχουν επαρκή διάκριση μεταξύ των υποψηφίων για τους οποίους υπάρχει συνωνυμία, οι οποίοι συναφώς δύναται να τα αξιοποιήσουν κατάλληλα κατά την προεκλογική περίοδο.
Τι προνοεί η τροπολογία του ΔΗΣΥ
Παρόλα αυτά, κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής, προφορική τροπολογία που κατατέθηκε εκ μέρους του ΔΗΣΥ ώστε στην περίπτωση συνωνυμίας μεταξύ υποψηφίων στο ψηφοδέλτιο μίας εκλογικής περιφέρειας εντός του ιδίου συνδυασμού, ο Έφορος Εκλογής δύναται να αποδεχθεί την αναγραφή του πλήρους πατρικού ή μητρικού ονόματος ή της τρέχουσας ή και προηγούμενης ιδιότητας ή του τρέχοντος ή και προηγούμενου επαγγέλματος του υποψηφίου και σε περίπτωση αναγραφής του πλήρους πατρικού ή μητρικού ονόματος αυτό δεν δύναται να συνδυάζεται με την προσθήκη υποκοριστικού σε παρένθεση που να ακολουθεί το όνομα του υποψηφίου ή με την προσθήκη του επωνύμου συζύγου.
Σε τοποθέτησή του ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εσωτερικών Άριστος Δαμιανού ανέφερε πως νιώθει άβολα να τοποθετηθεί για το συγκεκριμένο θέμα γιατί είναι θέμα φυσικής δικαιοσύνης. «Εξαντλήσαμε όλα τα πιθανά σενάρια και ήμασταν ομόφωνοι στην ιδέα για τη συμπερίληψη της ιδιότητας και του αξιώματος. Σε μεταγενέστερο στάδιο στάλθηκε μία επιστολή από τον Υπουργό Εσωτερικών με την οποία προειδοποιεί ότι με αυτά που κατατίθενται σήμερα με την προφορική τροπολογία του ΔΗΣΥ ενδέχεται να επηρεαστεί το αδιάβλητο των εκλογών γιατί δημιουργούνται θετικές και αντίστοιχα δυσμενείς διακρίσεις σε βάρος υποψηφίων. Η εκτελεστική εξουσία κάνει πολιτική σε βάρος της Βουλής λέγοντας πως αν το κάνετε ενδέχεται να επηρεαστούν οι εκλογές. Εμείς δυσκολευόμαστε να το ψηφίσουμε», είπε.
Η Ειρήνη Χαραλαμπίδου είπε πως στηρίζει την τροπολογία γιατί θεωρεί ότι το να διευκολύνεις τους πολίτες να ξέρουν τι ψηφίζουν μόνο υπέρ της Δημοκρατίας είναι. Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η τοποθέτηση της Αλεξάνδρας Ατταλίδου, η οποία επίσης στήριξε την τροπολογία.
Από πλευράς του ο Πανίκος Λεωνίδου εξέφρασε τον προβληματισμό του λέγοντας πως υπερισχύουν οι αρχές της διάκρισης, της ισότητας και της ίσης μεταχείρισης. «Θα πρέπει να αποδεχθούμε την τροπολογία για να τελειώνει αυτό το σήριαλ», πρόσθεσε.
Εν τέλει, το νομοσχέδιο ψηφίστηκε ομόφωνα σε νόμο. Η τροπολογία του ΔΗΣΥ εγκρίθηκε με 29 ψήφους υπέρ, 2 αποχές και 12 εναντίον και οι κανονισμοί εγκρίθηκαν με 40 ψήφους υπέρ και μία αποχή.
