Δυστυχώς δεν είμαστε στο σημείο που θα θέλαμε όσον αφορά τα ΜΟΕ δήλωσε ο Τουφάν Έρχιουρμαν μετά τη δίωρη τριμερή συνάντηση, λέγοντας ότι θα πρέπει να γίνουν εξαρχής αποδεκτές «οι αρχές της πολιτικής ισότητας κα της εκ περιτροπής προεδρίας» και πως η νέα πρόταση 5 σημείων του Προέδρου Χριστοδουλίδη δεν περιέχει τίποτε καινούργιο. Ο ίδιος, είπε, πρότεινε να ξανασυναντηθούν οι δύο ηγέτες χωρίς την παρουσία των ΗΕ και αυτό έγινε αποδεκτό, σημειώνοντας ότι και ο Ε/κ ηγέτης το ήθελε.
Σε δηλώσεις του μετά την επιστροφή του στα κατεχόμενα, ο Τ/κ ηγέτης είπε ότι σήμερα πρώτα πήρε το λόγο αυτός κι απάντησε στην πρόταση 7 σημείων που κατέθεσε την προηγούμενη φορά ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. «Σήμερα, ο κ. Χριστοδουλίδης παρουσίασε ένα κείμενο 5 σημείων ως νέο πακέτο προτάσεων. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει τίποτα νέο σε αυτά τα 5 σημεία που δεν γνωρίζαμε ήδη. Με άλλα λόγια, τα πράγματα που ανέφερε σε προηγούμενες συναντήσεις, αποσπασματικά, παρατίθενται σε αυτά τα 5 σημεία».
Ανέφερε επίσης ότι το ζήτημα της διάνοιξης νέων οδοφραγμάτων το οποίο συζητήθηκε μέχρι τώρα διαφορετικά και είχε φτάσει κοντά στο σημείο επίλυσης με τον τρόπο που το έθεσε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης «γνώριζε ότι ήταν αδύνατο να το αποδεχτούμε, αλλά φυσικά το σέβομαι αυτό. Τελικά, όπως ακριβώς εμείς παρουσιάσαμε μια πρόταση μεθοδολογίας 4 σημείων, εκείνος παρουσίασε επίσης ένα σχέδιο 5 σημείων, το οποίο – προσπαθώ να χρησιμοποιήσω τα δικά του λόγια για να αποφύγω να πω κάτι λάθος – πιστεύει ότι είναι η πορεία που πρέπει να ακολουθήσουμε από εδώ και στο εξής».
Επανερχόμενος στη δική του πρόταση μεθοδολογίας 4 σημείων, ο Τουφάν Έρχιουρμαν είπε ότι για το πρώτο σημείο, την πολιτική ισότητα, θα πρέπει να γίνουν αποδεκτές ως «αρχές» η αποτελεσματική συμμετοχή και η εκ περιτροπής προεδρία.
Θέμα προς διαπραγμάτευση, είπε, είναι οι θητείες που θα κάνει ένας Ε/κ πρόεδρος και ένας Τ/κ. «Επομένως, μια διαπραγμάτευση 3 προς 1, 4 προς 1 ή 2 προς 1 θα γίνει όταν στηθεί το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ίνσιαλλαχ. Αλλά αν εξαρχής είναι σαφές ότι ένας Τουρκοκύπριος δεν μπορεί ποτέ να είναι πρόεδρος της δομής που θα δημιουργηθεί, αυτό σημαίνει ότι δεν θα υπάρξει πολιτική ισότητα».
Επομένως, συνέχισε, «μόλις γίνει αποδεκτή αυτή η αρχή, τότε πρέπει να γίνει αποδεκτή και η αρχή της αποδοχής των συγκλίσεων ως έχουν. Πριν καν μπούμε σε μια συζήτηση για το τι ήταν ή δεν ήταν αυτές οι συγκλίσεις».
Για το χρονοδιάγραμμα που αναφέρει στην πρότασή του είπε ότι όταν ξεκινήσει η διαδικασία, θα υπάρχει ένα χρονικό όριο. «Το πόσες ημέρες ή μήνες θα είναι αυτό θα καθοριστεί. Αλλά αυτό που θέλουμε να γίνει αποδεκτό τώρα είναι ότι δεν θα είναι απεριόριστο, όπως λένε. Θα υπάρχει ένα χρονικό όριο».
Ο κ. Έρχιουρμαν είπε ότι πρέπει να καθοριστούν τα στοιχεία της διαδικασίας για να μην υπάρξει ξανά απογοήτευση λέγοντας πως ο τ/κ «λαός» έχει την βούληση να βρεθεί μια λύση και πιστεύει ότι ο ίδιος εκπροσωπεί την βούληση αυτή. Γι’ αυτό, σημείωσε, και στο τελευταίο κοινό ανακοινωθέν (τον Δεκέμβρη) συμφώνησαν ότι τα ΜΟΕ είναι σημαντικά.
«Έχουν περάσει 8 χρόνια από το Κραν Μοντανά. Δυστυχώς, δεν έχει διεξαχθεί καμία ουσιαστική διαδικασία διαπραγμάτευσης. Βρισκόμαστε στο τέλος του τρίτου μήνα της θητείας μου, έχουν πραγματοποιηθεί τρεις συναντήσεις σε τρεις μήνες. Προσπαθούμε να σημειώσουμε πρόοδο. Πρέπει να στείλουμε ένα μήνυμα στις κοινότητές μας ότι αυτοί οι δύο ηγέτες θα καθίσουν στη Λευκωσία και θα λύσουν κάποια προβλήματα, τουλάχιστον εκείνα που θα κάνουν την καθημερινή ζωή ευκολότερη. Όταν επιδείξουν την ικανότητά τους να λύσουν αυτά τα προβλήματα, τότε φυσικά μπορούν να προκύψουν μια συνάντηση 5+1 ή άλλα πράγματα».
Πιο συχνές συναντήσεις
Για μια συνάντηση δύο ηγετών χωρίς την παρουσία των ΗΕ είπε ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης όντως ζήτησε αυτό να καθοριστεί τις επόμενες δύο εβδομάδες και πρόσθεσε ότι όταν ο διάλογος λαμβάνει χώρα μόνο υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, «δεν έχουμε καταφέρει να σημειώσουμε καμία πρόοδο μέχρι στιγμής». Θεωρεί ότι οι εκπρόσωποί τους συναντώνται «περιστασιακά» κι αυτό δεν είναι αρκετό και είχε προτείνει πιο συχνές πριν την κάθοδο Ολγκίν, αλλά αυτό δεν συνέβη.
«Στο τέλος της σημερινής συνάντησης, έκανα μια πρόταση να συναντιόμαστε περιοδικά, ως ηγέτες. Μπορούμε να πίνουμε καφέ, τσάι. Αυτός ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί, για να αξιοποιήσουμε αποτελεσματικά τον χρόνο μας. Ο κ. Χριστοδουλίδης, ευτυχώς, αποδέχτηκε αυτήν την πρόταση και έδωσε εντολή στον εκπρόσωπό του να συναντηθούμε εντός δύο εβδομάδων».
Ο κ. Έρχιουρμαν είπε πως δεν μπορεί να πει την συνάντηση σήμερα πολύ παραγωγική, γιατί για να ήταν θα περίμεναν τουλάχιστον μια συμφωνία για τρία ή πέντε ΜΟΕ. «Δυστυχώς, δεν φτάσαμε σε αυτό το σημείο. Αλλά μπορώ να χρησιμοποιήσω τη λέξη χρήσιμη». Γιατί, είπε, είχαν την ευκαιρία οι δύο ηγέτες να ακούσουν ο ένας τον άλλον και η κ. Ολγκίν αυτούς.
Συγκλίσεις μετά την αποδοχή της εκ περιτροπής
Απαντώντας σε ερωτήσεις ο κ. Έρχιουρμαν διευκρίνισε ότι όσον αφορά το σημείο της σημερινής πρότασης του Προέδρου Χριστοδουλίδη για την ετοιμασία εγγράφου των συγκλίσεων από τα ΗΕ, μπορούν να προχωρήσουν σε αυτό μόλις γίνει αποδεκτό το πρώτο σημείο της δικής του πρότασης μεθοδολογίας 4 σημείων (αποδοχή της «αρχής» της πολιτικής ισότητας και της εκ περιτροπής προεδρίας).
«Θυμάστε τη συζήτηση για το πώς η εκ περιτροπής προεδρία συνδέεται με αυτό ή εκείνο το ζήτημα, ότι είναι ένα δούναι και λαβείν; Δεν είναι αυτό το θέμα. Σε οποιαδήποτε δομή, πχ στην ΕΕ που είναι μια ένωση κρατών, σήμερα την εκ περιτροπής προεδρία ασκεί η ε/κ διοίκηση. Το ίδιο συμβαίνει και στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών και στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας. Αυτό που λέμε εδώ είναι ότι, κατ’ αρχήν, θα γνωρίζουμε ότι όποια δομή προκύψει, στο πλαίσιο της εκ περιτροπής προεδρίας, οι Τ/κ θα ασκούν την προεδρία για μια περίοδο».
Ο κ. Έρχιουρμαν ανέφερε επίσης ότι αποδέχεται τις συγκλίσεις που σημειώθηκαν μέχρι το Κραν Μοντανά κι αυτό θεωρεί ότι θα μπορέσει να τους μεταφέρει στο τρίτο σημείο της δικής του πρότασης μεθοδολογίας που είναι ο καθορισμός χρονοδιαγράμματος.
Ερωτηθείς εάν υπήρξε οποιαδήποτε πρόταση από πλευράς κ. Ολγκίν, ο κ. Έρχιουρμαν είπε ότι τα ΗΕ δεν το κάνουν αυτό.
Κληθείς να πει ποια είναι τα σημεία στα οποία υπάρχει κάποια πρόοδος, όπως αναφέρεται στην δήλωση της κ. Ολγκίν μετά τη σημερινή συνάντηση, ο Τουφάν Έρχιουρμαν αναφέρθηκε στο πως επιλύθηκε το θέμα της διανομής νερού από το εργοστάσιο λυμάτων στη Μια Μηλιά προς την ε/κ πλευρά.
Σε ερώτηση για τα οδοφράγματα είπε ότι υπάρχει ένας χάρτης που παρουσιάστηκε στην άτυπη 5+1 της Νέας Υόρκης, ο οποίος περιλαμβάνει και το Πυρόι – Αγλαντζιά και τη Μια Μηλιά.
Σε άλλη ερώτηση για τη δική του πρόταση μεθοδολογίας και τις αναφορές στον ε/κ Τύπο ότι πρόκειται για προϋποθέσεις, ο κ. Έρχιουρμαν είπε ότι ποτέ δεν τις έθεσε ως προϋποθέσεις. Αυτό που λέει, είπε, είναι ότι χρειαζόμαστε μια διαδικασία που θα καθοριστεί εκ των προτέρων.
«Οι κανόνες πρέπει να είναι σαφείς πριν ξεκινήσει το παιχνίδι. Τη στιγμή που θα αρχίσουμε να μιλάμε για την ουσία πριν οι κανόνες είναι σαφείς, οι κανόνες θα μείνουν πίσω. Και θα αρχίσουμε να μιλάμε για την ουσία. Θα παίζουμε ξανά ένα παιχνίδι χωρίς κανόνες, χωρίς σωστή διαδικασία. Έχουμε παίξει πολλά τέτοια παιχνίδια».
Θυμήθηκε τον Τάσσο Παπαδόπουλο που στην τελευταία του συνέντευξη πριν τα δημοψηφίσματα το 2004 είπε ‘παρέλαβα κράτος δεν θα παραδώσω κοινότητα’, ενώ όσο ήταν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον Ντενκτάς έλεγε ότι ήθελε λύση.
Ο κ. Αναστασιάδης, συνέχισε ο κ. Έρχιουρμαν, ήταν ο μόνος Ελληνοκύπριος ηγέτης που έκανε εκστρατεία για ένα «ναι» το 2004 κι αποχώρησε από το τραπέζι στο τελευταίο δείπνο στο Κραν Μοντανά, επικαλούμενος την εκ περιτροπής προεδρία που περιλαμβανόταν στο Σχέδιο Ανάν.
Εάν συμφωνήσουν, είπε, σε θέματα αρχής εξαρχής. τότε θα γλιτώσουν και χρόνο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
«Είτε θα χάσουμε και οι δυο, είτε θα κερδίσουμε»
Στην ερώτηση εάν η εκ περιτροπής προεδρία γίνει αποδεκτή, θα συζητήσουν μια ομοσπονδιακή λύση, ο κ. Έρχιουρμαν είπε ότι υπάρχει η ακολουθία των 4 σημείων και μετά θα μιλήσουν για την ουσία. «Δεν θέλω να πω τίποτα κακό, αλλά καθώς σηκωνόμασταν από το τραπέζι, ο κ. Χριστοδουλίδης και εγώ είπαμε: «Είμαστε εταίροι και είτε θα κερδίσουμε και οι δύο, για τις δύο κοινότητες, για τους δύο λαούς, είτε θα χάσουμε και οι δύο». Το είπαμε αυτό κατά λέξη».
Σημείωσε δε ότι τα 4 σημεία αυτά τα παρουσίασε πρώτη φορά σε εκδήλωση του ΡΤΚ στην 20η επέτειο από το Σχέδιο Ανάν, παρουσία 10 ξένων Πρέσβεων και στη συνέχεια την παρουσίασαν ως κόμμα σε διάφορα φόρα.
ΚΥΠΕ
