Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι σήμερα που επικρίνεται, δικαίως ή αδίκως, για πλημμελή, ενίοτε, υιοθέτηση γνήσιων δημοκρατικών αρχών κατά τη λήψη αποφάσεων, δεσμευτικών και άλλων. Αλλά τώρα, πολλά αλλάζουν και περισσότερα θα αλλάξουν το επόμενο διάστημα. Η ΕΕ σήμερα είναι ήδη διαφορετική από αυτήν που ήταν πριν έξι μήνες. Και σε έξι μήνες θα είναι διαφορετική από αυτήν που είναι σήμερα.
Ακούγονται υπερβολικές αυτές οι διαπιστώσεις και προβλέψεις, αλλά ήδη στέλνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο ξεκάθαρα μηνύματα και πρέπει να τα λάβουμε υπόψη.
Η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας έναντι της αμερικανικής και της κινέζικης καταρρέει και μαζί της η βιωσιμότητα πολλών μεγάλων επιχειρήσεων, που είτε εγκαταλείπουν τις έδρες τους για άλλους ευρωπαϊκούς προορισμούς ή εγκαταλείπουν την ήπειρο, για φθηνότερους οικοδεσπότες, είτε κραυγάζουν για ξήλωμα της γραφειοκρατίας και της τυπολατρίας των μανδαρίνων των Βρυξελλών. Και ζητούν τη λήψη αποφάσεων με ταχύτητα και την υλοποίησή τους σε χρόνο μηδέν. Διότι ο χρόνος είναι χρήμα και χρόνος για χάσιμο δεν υπάρχει μέσα στον οξύτατο ανταγωνισμό.
Ζητούν και φθηνότερη ενέργεια. Αλλά πού να βρεθεί χωρίς τους αγωγούς φυσικού αερίου από τη Ρωσία; Και χωρίς αυτούς, γίνεται να ανταγωνιστείς επί ίσοις όροις τους μεγάλους -και ισχυρότερους- αντιπάλους σου, έχοντας πολύ ακριβότερη ενέργεια από αυτούς; Στην 20άδα των πιο ακριβών χωρών του κόσμου στην ενέργεια πολλές χώρες είναι μέλη της ΕΕ. Και δύσκολα θα φύγουν από εκεί σύντομα.
Προς τα τέλη Ιανουαρίου οι αγροτικές οργανώσεις της Ευρώπης πίστεψαν πως πέτυχαν περηφανή νίκη έναντι της Κομισιόν και της μεγάλης πλειοψηφίας του Συμβουλίου, όταν κατάφεραν να εξασφαλίσουν με ελάχιστη πλειοψηφία μία απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου που υποχρέωνε, υποτίθεται, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μην επικυρώσει την εμπορική συμφωνία με τις λατινοαμερικάνικες χώρες – μέλη της Mercosur, αν δεν ζητούσε και δεν λάμβανε, σε μερικά χρόνια, γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της ΕΕ για τη νομιμότητα κάποιων προνοιών της συμφωνίας.
Αναλυτές – γνώστες των ευρωπαϊκών διαδικασιών και συμφερόντων προειδοποίησαν από την ίδια μέρα πως η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου δεν θα πάγωνε τη διαδικασία έναρξης υλοποίησης της συμφωνίας, αν έτσι επέλεγαν να κάνουν η Κομισιόν και το Συμβούλιο. Δεν έλαβαν πολλοί υπόψη εκείνη τη διαπίστωση – προειδοποίηση.
Την περασμένη Παρασκευή η πρόεδρος της Κομισιόν απλώς ανακοίνωσε αυτό που ήταν γνωστό από τις 21 Ιανουαρίου: Ας αποφάσισε ό,τι ήθελε το κοινοβούλιο. Η εμπορική συμφωνία με τη Mercosur θα τεθεί σε προσωρινή εφαρμογή αμέσως και όταν κάποτε γνωμοδοτήσει το Δικαστήριο βλέπουν και κάνουν αυτοί που αποφασίζουν στις Βρυξέλλες και στις ισχυρές πρωτεύουσες της ΕΕ. Ακόμα και όταν δεν έχουν τη συγκατάθεση της Γαλλίας, για παράδειγμα.
Κι αν διερωτάστε γιατί της πήρε ένα μήνα και κάτι της κυρίας φον ντερ Λάιεν να μας ενημερώσει πως άδικα πανηγύριζαν στους δρόμους του Στρασβούργου και στα χωράφια της Ευρώπης οι αγρότες, η εξήγηση είναι απλή: Από την πρώτη μέρα η κυρία πρόεδρος είχε πει πως η ΕΕ θα προχωρήσει με τη συμφωνία, όταν οι χώρες της Mercosur επικυρώσουν το κείμενο που είχε υπογραφεί. Και όταν το έκαναν 2-3 χώρες της Λατινικής Αμερικής τις προηγούμενες μέρες, ανακοίνωσε την ειλημμένη απόφαση και η καλή μας Ούρσουλα.
Σημειώστε πως ήδη έχουν σταλεί σαφείς προειδοποιήσεις προς όλα τα κράτη μέλη πως αυτά που ήξεραν για τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων θα πρέπει να τα ξεχάσουν. Προηγήθηκε μία τηλεδιάσκεψη του Γερμανού αντικαγκελαρίου με υπουργούς ισχυρών οικονομιών της ΕΕ και αμέσως μετά η άτυπη σύνοδος Φεβρουαρίου σε ένα κάστρο των Βρυξελλών, μέσα από τις οποίες στάλθηκε ξεκάθαρο μήνυμα: Όταν το θέλημα των ισχυρών δεν περνά με ομοφωνία, θα περνά μέσω της πρόνοιας για ενισχυμένη συνεργασία. Δηλαδή, με εννέα ψήφους έστω.
Δύο από τους πρώτους τομείς για τους προβλέπεται να γίνει αισθητή η… απλοποίηση και επιτάχυνση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων θα είναι ο ενεργειακός και ο αμυντικός.
