Στις 1 και 2 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί τελικά το Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είχε αναβληθεί λόγω των επιπτώσεων στο πρόγραμμα πτήσεων μετά το περιστατικό στο Ακρωτήρι.
Στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2026, η Κύπρος αναλαμβάνει εκ νέου τον ρόλο του συντονιστή σε κρίσιμες συζητήσεις που αγγίζουν τόσο τον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτιστικής πολιτικής όσο και τις προκλήσεις της επόμενης ημέρας.
Δικαιώματα, δημιουργία και προκλήσεις
Στο επίκεντρο του Άτυπου Συμβουλίου τίθενται δύο θεματικές με ισχυρό πολιτικό και συμβολικό φορτίο:
- τα πολιτιστικά δικαιώματα
- η παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών
Η πρώτη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης εστιάζει στον πολιτισμό ως δημοκρατικό δημόσιο αγαθό, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργικότητα και τις νέες συνθήκες που διαμορφώνει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Κεντρική εισήγηση θα παρουσιάσει η Αλεξάνδρα Ξανθάκη, Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα πολιτιστικά δικαιώματα και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Brunel του Λονδίνου, με θέμα «Τεχνητή νοημοσύνη και πολιτιστικά δικαιώματα: Απαιτείται δράση επειγόντως».
Η δεύτερη συζήτηση επικεντρώνεται στις σύγχρονες απειλές κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς, με ιδιαίτερη αναφορά στις ένοπλες συγκρούσεις και τις νομοθετικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ντόνα Γέιτς, καθηγήτρια και κάτοχος Έδρας της UNESCO στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, θα παρουσιάσει τα «νέα και αναδυόμενα εγκλήματα κατά πολιτιστικών αγαθών στην Ευρώπη».
Πολιτική παρουσία υψηλού επιπέδου
Την έναρξη των εργασιών θα κηρύξει η Υφυπουργός Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας, Λίνα Κασσιανίδου, ενώ χαιρετισμούς θα απευθύνουν:
- ο Επίτροπος Διαγενεακής Δικαιοσύνης, Νεολαίας, Πολιτισμού και Αθλητισμού Γκλεν Μικάλεφ
- η πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτισμού και Εκπαίδευσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Νέλα Ριλ
- ο Γενικός Διευθυντής της UNESCO Χάλεντ Ελ-Ενάμι
Η παρουσία τους υπογραμμίζει τη βαρύτητα των θεμάτων που τίθενται, σε μια περίοδο όπου ο πολιτισμός συνδέεται όλο και πιο άμεσα με τη δημοκρατία, την ασφάλεια και τη διεθνή συνεργασία.
Το πρόγραμμα της 2ας Ιουνίου
Η δεύτερη ημέρα των εργασιών (Τρίτη, 2 Ιουνίου 2026) διαμορφώνεται ως εξής:
– 08:30–09:15: Αφίξεις και δηλώσεις προσερχομένων (μετάδοση μέσω της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ραδιοτηλεόρασης – EBS)
– 09:15–10:00: Εναρκτήρια συνεδρίαση με χαιρετισμούς και την εισήγηση της Αλεξάνδρας Ξανθάκη
– 10:00–11:15: Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης I – Πολιτιστικά δικαιώματα, δημιουργικότητα και ΤΝ
– 11:15–11:25: Ομαδική φωτογραφία
– 11:25–11:55: Διάλειμμα
– 11:55–12:15: Παρουσίαση από τη Ντόνα Γέιτς για τα εγκλήματα κατά πολιτιστικών αγαθών
– 12:15–13:30: Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης II – Παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών
– 13:30–14:30: Γεύμα
– 14:30–15:00: Καταληκτικά σχόλια από τη Βασιλική Κασσιανίδου και τον Γκλεν Μικάλεφ
– 15:00–15:30: Συνέντευξη Τύπου (Αίθουσα Jean Monnet)
Τα ευρύτερα διακυβεύματα
Πέρα από τις θεματικές των συζητήσεων, η Κυπριακή Προεδρία καλείται να διαχειριστεί κρίσιμα ζητήματα ευρωπαϊκής πολιτιστικής στρατηγικής, όπως η προώθηση της «Πυξίδας Πολιτισμού» (Culture Compass) και η πρόοδος του προγράμματος AgoraEU, που θα καθορίσει τη χρηματοδότηση και τις προτεραιότητες του πολιτιστικού τομέα τα επόμενα χρόνια.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Λευκωσία λειτουργεί ως πεδίο διαμόρφωσης πολιτικής. Ένα σημείο συνάντησης όπου η πολιτιστική κληρονομιά, η δημιουργία και οι σύγχρονες τεχνολογικές και γεωπολιτικές προκλήσεις συνδιαμορφώνουν την ευρωπαϊκή ατζέντα.
