Σοβαρές καθυστερήσεις καταγράφονται στην ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιολόγησης των αιτήσεων που υποβλήθηκαν στο Πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΙΙ» (2026-2030) για το έτος 2026, το οποίο είχε προκηρυχθεί το φθινόπωρο από το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού.
Σύμφωνα με την επίσημη προκήρυξη, η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων που υπέβαλαν φορείς και ομάδες φυσικών προσώπων (με καταληκτική ημερομηνία τις 8 Δεκεμβρίου 2025) όφειλε να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Ιανουαρίου 2026. Ωστόσο, στα μέσα Φεβρουαρίου –κι ενώ οι πολιτιστικοί οργανισμοί αναμένουν τα αποτελέσματα για να οριστικοποιήσουν τον ετήσιο προγραμματισμό τους– οι Επιτροπές Αξιολόγησης φέρονται να μην έχουν καν συσταθεί ακόμη.
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την προκήρυξη, σε κάθε τομεακό Σχέδιο οι αιτήσεις εξετάζονται και αξιολογούνται από τριμελή επιτροπή, η οποία αποτελείται από έναν (1) Λειτουργό του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού και δύο (2) εμπειρογνώμονες που διορίζονται από την Υφυπουργό ως εξωτερικοί αξιολογητές. Κάθε επιτροπή έχει την ευθύνη να εξετάζει και να αξιολογεί τις αιτήσεις, να υποβάλλει αιτιολογημένες εισηγήσεις, να καθορίζει το ύψος της χρηματοδότησης και να ετοιμάζει συνοπτική κατάσταση με τις βαθμολογίες.
Η καταληκτική ημερομηνία εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στις επιτροπές αξιολογητών ήταν η 4η Δεκεμβρίου 2025, ενώ είχε υπάρξει δέσμευση ότι τα ονόματα των αξιολογητών θα δημοσιοποιούνταν πριν από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Παράλληλα, το ίδιο το Υφυπουργείο, κατά την ανακοίνωση της προκήρυξης, είχε θέσει ως πρωταρχική επιδίωξη την έγκαιρη ενημέρωση των αιτητών, ώστε να αυξηθεί ο ωφέλιμος χρόνος υλοποίησης των δράσεών τους.
Χάνεται σχεδόν το μισό έτος
Σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι σήμερα δεν έχουν δοθεί οι απαραίτητες εγκρίσεις για τη σύσταση των επιτροπών, γεγονός που μεταθέτει κατά πολύ χρονικά την έναρξη της αξιολόγησης.
Αν οι επιτροπές οριστούν το αμέσως επόμενο διάστημα, εκτιμάται ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερις έως έξι εβδομάδες για τη μελέτη των προτάσεων και τη σύνταξη των πρακτικών. Αυτό μεταφέρει ρεαλιστικά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων προς τα τέλη Μαρτίου ή και τον Απρίλιο.
Για τους πολιτιστικούς φορείς, αυτό μεταφράζεται σε σοβαρό πλήγμα στον προγραμματισμό τους. Πολλές παραγωγές, φεστιβάλ και δράσεις απαιτούν έγκαιρες δεσμεύσεις χώρων, συνεργασιών και καλλιτεχνών, καθώς και εξασφάλιση συμπληρωματικών πόρων. Χωρίς επίσημη έγκριση χρηματοδότησης, η έναρξη υλοποίησης καθίσταται εξαιρετικά επισφαλής.
Ενδεικτικά, σε αντίστοιχο στάδιο το 2025 τα αποτελέσματα είχαν ανακοινωθεί στις 22 Φεβρουαρίου. Η φετινή υστέρηση, εφόσον επιβεβαιωθεί, δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις που πέφτουν στις πλάτες των φορέων.
Οι καθυστερήσεις αυτές φέρεται να αποδίδονται σε διοικητική δυσλειτουργία και σε αλλαγές που φέρεται να επιχειρούνται στη διαδικασία ορισμού των επιτροπών αξιολόγησης. Πηγές αναφέρουν ότι η αρχική διαδικασία επιλογής αξιολογητών διακόπηκε και εξετάζεται διαφορετικός τρόπος στελέχωσης των επιτροπών, ακόμη και με αναζήτηση εμπειρογνωμόνων εκτός Κύπρου. Η υπόθεση φέρνει στο φως και κάποια φαινόμενα αυξημένου συγκεντρωτισμού στη λήψη αποφάσεων καθώς και εντάσεις μεταξύ υπηρεσιακών λειτουργών και της νέας γενικής διεύθυνσης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου, Γιώργος Γ. Παπαγεωργίου, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα την 1η Δεκεμβρίου 2025 και φέρεται να επιθυμεί να έχει προσωπική εποπτεία στη διαδικασία ορισμού αξιολογητών και στην τελική διαμόρφωση των επιτροπών, χωρίς ωστόσο μέχρι τώρα η σχετική διαδικασία να έχει έρθει εις πέρας.
Πέρα από το ζήτημα του χρονοδιαγράμματος, εγείρονται ερωτήματα και για τη διαφάνεια της διαδικασίας, ιδίως εάν υπάρξουν ουσιώδεις διαφοροποιήσεις στον τρόπο ορισμού των επιτροπών σε σχέση με όσα προβλέπονται στην προκήρυξη.
Το Πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΙΙ» είχε παρουσιαστεί ως αποτέλεσμα διαβούλευσης και ως συνέχεια μιας δεκαετούς πορείας στήριξης του σύγχρονου πολιτισμού, με στόχο τη βελτίωση και αναβάθμιση των διαδικασιών. Η λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας grants4arts.cy είχε, μάλιστα, προβληθεί ως καινοτομία που θα συνέβαλλε στη σύντμηση του χρόνου εξέτασης των αιτήσεων.
Η σημερινή εικόνα, εφόσον επιβεβαιωθεί, κινδυνεύει να πλήξει την αξιοπιστία του συστήματος και να επαναφέρει ένα βαρύ κλίμα αβεβαιότητας στον πολιτιστικό τομέα.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς αφορά τη βασική χρηματοδοτική ραχοκοκαλιά του πολιτιστικού οικοσυστήματος για το 2026, σε μια περίοδο μάλιστα που η Κυπριακή Δημοκρατία προεδρεύει του Συμβουλίου της ΕΕ. Το ελάχιστο που ζητούν οι φορείς είναι σαφές χρονοδιάγραμμα, επίσημη ενημέρωση και διασφάλιση ότι η διαδικασία θα προχωρήσει με διαφάνεια και σεβασμό στους όρους της προκήρυξης.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι ποια μέτρα προτίθεται να λάβει το Υφυπουργείο Πολιτισμού ώστε να αποκατασταθεί η ομαλή ροή ενός προγράμματος που επηρεάζει άμεσα δεκάδες οργανισμούς και εκατοντάδες δημιουργούς στην Κύπρο.
