Την κατάργηση του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης Νόμου και μεταφορά των αρμοδιοτήτων και των περιουσιακών στοιχείων του στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου, ενέκρινε η πλειοψηφία της Βουλής, εγκρίνοντας την πρόταση νόμου που κατέθεσε το ΑΚΕΛ.
Συγκεκριμένα, ενώπιον της Ολομέλειας τέθηκαν δύο κυβερνητικά νομοσχέδια και δύο προτάσεις νόμου που κατατέθηκαν η μία από τον ΔΗΣΥ και η δεύτερη από το ΑΚΕΛ. Τα κυβερνητικά νομοσχέδια για κατάργηση του φορέα καταψηφίστηκαν με 36 ψήφους εναντίον (ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ, Οικολόγοι και 4 ανεξάρτητοι), 10 ψήφους υπέρ (ΔΗΚΟ, ΔΗΠΑ) και 2 αποχές (ΕΔΕΚ). Ωστόσο, η πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ εγκρίθηκε σε νόμο με 26 ψήφους υπέρ (Κυριάκος Χατζηγιάννης, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΔΗΠΑ, Οικολόγοι, 2 ανεξάρτητοι) και 21 ψήφους εναντίον (ΔΗΣΥ, ΕΛΑΜ, ΕΔΕΚ και 2 ανεξάρτητοι).
Στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου οι αρμοδιότητες του Φορέα
Η πρόταση νόμου των Στέφανου Στεφάνου, εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, Κυριάκου Χατζηγιάννη και Αλεξάνδρας Ατταλίδου, που ψηφίστηκε σε νόμο αποσκοπεί στη ρύθμιση της διάθεσης της περιουσίας του Φορέα, ώστε αυτή να περιέλθει στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου, το οποίο θα μπορεί να αξιοποιήσει την εν λόγω περιουσία για την κοινωνική στήριξη των νέων μέσω της εκπαίδευσης, ενισχύοντας κατ’ αυτό τον τρόπο το κοινωνικό αποτύπωμα της περιουσίας του Φορέα και εξυπηρετώντας παράλληλα το δημόσιο συμφέρον.
Σύμφωνα με εισηγητές της, μετά τα πρόσφατα γεγονότα που είδαν το φως της δημοσιότητας σε σχέση με τη λειτουργία του Φορέα, η διάλυση του Φορέα και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων σε άλλη υφιστάμενη κατάλληλη υπηρεσία είναι η μόνη επιλογή η οποία θα συμβάλει στην αποφυγή διοικητικών επικαλύψεων και στην προαγωγή της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της βέλτιστης αξιοποίησης των δημόσιων πόρων.
Τι προνοούσαν τα κυβερνητικά νομοσχέδια
Το πρώτο κυβερνητικό νομοσχέδιο που απορρίφθηκε από την πλειοψηφία της Βουλής, προνοούσε τη διάλυση του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, τη θέσπιση νομοθεσίας με σκοπό την ολοκλήρωση όλων των εκκρεμουσών υποχρεώσεων του που σχετίζονται κυρίως με την παραχώρηση υποτροφιών, καθώς και στη συνέχεια τη μεταβίβαση των εναπομεινάντων περιουσιακών του στοιχείων στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας.
Το δεύτερο νομοσχέδιο προνοούσε την τροποποίηση του περί Κρατικής Φοιτητικής Μέριμνας Νόμου, ώστε να εισαχθούν σε αυτόν πρόνοιες που προβλέπουν την τήρηση από τον Γενικό Λογιστή ειδικού λογαριασμού στην Κεντρική Τράπεζα Κύπρου για σκοπούς ενίσχυσης της κρατικής φοιτητικής μέριμνας και παροχής πρόσθετης οικονομικής στήριξης σε φοιτητές που προέρχονται από οικογένειες με οικονομικά ή κοινωνικά προβλήματα, καθώς και πρόνοια η οποία θα επέτρεπε την έκδοση κανονισμών για τον καθορισμό πρόσθετων κατηγοριών στήριξης φοιτητών.
Η πρόταση νόμου ΔΗΣΥ
Επίσης, ενώπιον της Ολομέλειας συζητήθηκε και η πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ και του Κωστή Ευσταθίου, η οποία ωστόσο δεν τέθηκε προς ψήφιση και είχε σκοπό την τροποποίηση του περί του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης Νόμου, ώστε να θεσπιστούν οι αναγκαίες ασφαλιστικές δικλίδες για ενίσχυση της λογοδοσίας και της διαφάνειας των εργασιών του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης.
Ειδικότερα, η εν λόγω πρόταση νόμου προνοούσε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
1. Ο Φορέας δεν αποδέχεται εισφορά που υπερβαίνει το ποσό των €500, εκτός εάν το φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει παράσχει εκ των προτέρων τη γραπτή συγκατάθεσή του για δημοσιοποίηση του ονόματός του ή της επωνυμίας του, του ποσού της εισφοράς και της ημερομηνίας καταβολής της.
2. Ο Φορέας δύναται να αποδέχεται ιδιωτικές χρηματικές εισφορές από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, νοουμένου ότι το συνολικό ποσό εισφορών ετησίως από το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν θα υπερβαίνει το ποσό των €50.000.
3. Ως πρόεδρος της Επιτροπής Διαχείρισης του Φορέα θα διορίζεται πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και ήθους, αντί του/της συζύγου της/του εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας.
4. Ο Φορέας θα τηρεί μητρώο σε σχέση με τους πόρους του, στο οποίο θα καταχωρίζονται τα στοιχεία των δωρητών, το ύψος κάθε εισφοράς και η ημερομηνία καταβολής της.
5. Ο Φορέας θα αναρτά στην επίσημη ιστοσελίδα του κατάλογο με τα ονόματα/ επωνυμίες των δωρητών και τα ποσά που κατέβαλαν και υπερβαίνουν τα €500, καθώς και το συνολικό καταβληθέν υπό εκάστου φυσικού ή νομικού προσώπου ποσό.
Οι τοποθετήσεις των βουλευτών
Σε τοποθέτησή της, η Ειρήνη Χαραλαμπίδου, είπε πως «η Κυβέρνηση εισηγείται να καταργήσει τον Φορέα αλλά την ίδια στιγμή δημιουργεί νέο μηχανισμό μέσω του Γενικού Λογιστή για να συνεχιστεί η αποδοχή ιδιωτικών δωρεών. Δεν υπάρχει καμία πρόνοια για έλεγχο για το ποιος δίνει τα χρήματα, για έλεγχο σύγκρουσης συμφερόντων. Την ώρα που η Κυβέρνηση αρνήθηκε να καταθέσει στη Βουλή τα στοιχεία των δωρεών, έρχεται σήμερα και μας ζητά να δημιουργήσουμε ένα νέο σύστημα δωρεών χωρίς ουσιαστικές δικλείδες ελέγχου». Γι’ αυτό καταψηφίζει το κυβερνητικό πλαίσιο νομοσχεδίων. Όσον αφορά την πρόταση του ΔΗΣΥ είπε πως εισάγει κάποια όρια και ενισχύει τη διαφάνεια, όμως ούτε σε εκείνη την περίπτωση υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος, ενώ το ζήτημα του προέδρου παραμένει ως όπως ήδη προβλέπεται στον σημερινό νόμο. Οπότε, την καταψηφίζει. «Η πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ για πλήρη κατάργηση του Φορέα και την μεταφορά του στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου, κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Μακριά από σκιές, μακριά από αδιαφανής διαδικασίες, μακριά από εξαρτήσεις».
Η Αλεξάνδρα Ατταλίδου είπε πως η συζήτηση σήμερα διεξάγεται στη σκιά σκανδάλου που έχει ενισχύσει την έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς, το λεγόμενο «videogate». «Όταν η φιλανθρωπία διασταυρώνεται με την εκτελεστική εξουσία χωρίς θεσμικά φίλτρα τότε γεννάται πρόβλημα δημοκρατικής νομιμοποίησης. Είναι ζήτημα λογοδοσίας και θεσμικής καθαρότητας», πρόσθεσε. Η πρότασή μας, συνέχισε, στοχεύει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Σωτήρης Ιωάννου, είπε πως τον Φορέα είναι η Βουλή που τον δημιούργησε με τη νομοθεσία που ψήφισε. Πρόσθεσε πως δεν μπορούν να υπάρχουν μαύρα χρήματα, από τη στιγμή που το κάθε ευρώ κατατίθεται στο Γενικό Λογιστήριο. Όποιος λέει ότι ο Φορέας είναι διεφθαρμένος, πρέπει να πει ότι διεφθαρμένοι είναι επίσης ο Γενικός Λογιστής, τρεις Γενικοί Διευθυντές υπουργείων και δύο Γενικοί Ελεγκτές, που είχαν πρόσβαση σε αυτά τα στοιχεία από το 2014 όταν δημιουργήθηκε ο Φορέας μέχρι και σήμερα. Συγχαρητήρια που θα αφήσουμε μόνους τους φοιτητές που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα γιατί μετατρέψαμε το θέμα σε μείζον πολιτικό ζήτημα, είπε.
Ο Χρύσανθος Σαββίδης, ανέφερε πως το ΔΗΚΟ θα στηρίξει το κυβερνητικό νομοσχέδιο αφού έχει δημιουργηθεί μία αρνητική εικόνα ότι μιλάμε για μαύρα χρήματα που πηγαινοέρχονται και ότι πολλοί εξ αυτών ότι είναι άνθρωποι του υποκόσμου. Αυτό το ταμείο δημιουργήθηκε για να βοηθήσει φτωχά παιδιά που δυσκολεύονταν να σπουδάσουν.
Ο Μαρίνος Σιζόπουλος τόνισε πως από την αρχή ζητήσαμε να δοθεί ένας κατάλογος και να γίνει μία έρευνα. Αφού θέλουμε να είμαστε μία δημοκρατία με διαφάνεια, συνέχισε, πρέπει να υπάρχει αυστηρός έλεγχος και επιτήρηση και να μην αποστερηθούν παιδιά τα οποία έχουν πραγματική ανάγκη.
Ο Χρύσης Παντελίδης είπε πως η πρώτη δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο, ότι καταργείται ο Φορέας, γίνεται σήμερα πράξη. Δεν θα μείνει κανένας φοιτητής ξεκρέμαστος. Ορθώς τα κατέθεσε η Κυβέρνηση. Ο ΠτΔ αφουγκράστηκε την ανησυχία και προχώρησε στην καταργητική ρύθμιση.
Από πλευράς ΑΚΕΛ ο Άριστος Δαμιανού, αναφέρθηκε στο ΕΛΑΜ λέγοντας πως ακόμα και σήμερα έκαναν ότι περνούσε από το χέρι τους για να δικαιολογήσουν τους χειρισμούς του προεδρικού μετά το βίντεο, προσθέτοντας πως «αυτό δεν είναι άσχετο με το γεγονός ότι συχνά πυκνά δρασκελούν το κατώφλι του προεδρικού». Διερωτήθηκε τι γίνεται με τις ποινικές έρευνες για το βίντεο, ενώ τόνισε πως απαιτούν την κατάθεση στοιχείων στο κοινοβούλιο.
Απαντώντας από πλευράς ΕΛΑΜ, ο Λίνος Παπαγιάννης, είπε πως ένα θέμα είναι η ανάγκη για διερεύνηση και άλλο θέμα είναι η κατάργηση του φορέα. Να θυμίσουμε στον κόσμο πως έχει δημιουργηθεί η ανάγκη για στήριξη των φοιτητών. Κάποιοι με τους χειρισμούς τους αποφάσισαν να ανατινάξουν μία ολόκληρη χώρα. Κάποιοι που έπαιρναν ανώνυμες εισφορές ύψους 100.000 ευρώ, έρχονται σήμερα να κάνουν μάθημα σε κάποιους που δεν πήραν ούτε ένα ευρώ.
Ο Γιώργος Λουκαίδης μίλησε για το σκάνδαλο του Φορέα «της συζύγου του Προέδρου», το οποίο – όπως είπε – έχει ρεζιλέψει τη χώρα μας. Δυστυχώς, όπως ανέφερε, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έχει ακόμη αναλάβει τις ευθύνες. Είναι τραγικό, συνέχισε. «Αναμένουμε έστω και τώρα να αναλάβει την πολιτική ευθύνη σε σχέση με αυτόν τον μηχανισμό διαπλοκής διαφθοράς, μέσω του οποίου διάφοροι επιχειρηματίες με αντάλλαγμα προνομιακή μεταχείριση έκαναν εισφορές στο συγκεκριμένο ταμείο», είπε.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Γεωργίου, είπε πως η πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ ενισχύει τον ίδιο τον θεσμό και εισάγει σαφείς κανόνες διαφάνειας. Αναφέρθηκε στο «videogate», λέγοντας πως πρόκειται για ένα σκάνδαλο που δεν μπορεί να αποσιωπηθεί όσο κι αν κάποιοι προσπαθούν. Σκάνδαλο που αφήνει την παρούσα κυβέρνηση -όπως είπε- ανεπανόρθωτα πολιτικά εκτεθειμένη και παντελώς αναξιόπιστη. Η δική μας εκτίμηση, συνέχισε, είναι ότι η Κυβέρνηση αδυνατώντας να αντιμετωπίσει τις ευθύνες που της ανήκουν επιδιώκει την κατάργηση του φορέα για να τερματίσει τη δημόσια συζήτηση γύρω από το ταμείο.
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου είπε πως τόσα χρόνια στην πολιτική θεωρεί πως το ταμείο ήδη έχει καταργηθεί αφού δεν θα υπάρξει ποτέ κανένας από τον ιδιωτικό τομέα να εισφέρει. Μπήκε στο ραντάρ αυτό το ταμείο, καλώς ή κακώς, δεν έχει κανένα επιχειρηματία που θα κάνει την εισφορά του. Γύρω στα 1500 άτομα έχουν βοηθηθεί από τον Φορέα. Αν ένα παιδί πήρε βοήθεια φέτος, θα χρειαστεί και του χρόνου. Δεν ξέρουμε αν η επόμενη πρώτη κυρία θα έχει το εκτόπισμα για να μαζεύει 2 εκατομμύρια τον χρόνο. Γι’ αυτό είναι στο χέρι αυτής της Βουλής όταν θα έρχονται κάθε χρόνο οι προϋπολογισμοί να προσθέτει ακόμα 2 εκατ. τον χρόνο για να μην μείνουν αυτά τα παιδιά με προβλήματα.
Ο Ανδρέας Θεμιστοκλέους σημείωσε πως ο Φορέας τελείωσε. Τώρα ποιος θα πληρώσει και ποιος θα αναλάβει το χρέος να βοηθά τους φοιτητές, διερωτήθηκε. Ο ίδιος είπε θα καταψηφίσει τα νομοσχέδια και τις προτάσεις νόμου.
Ο Αλέκος Τρυφωνίδης είπε πως είναι αποδεκτή η κριτική αλλά «για να είμαστε διασφαλισμένοι ότι θα λειτουργήσει ο Φορέας προς όφελος των φοιτητών πρέπει να στηρίξουμε τα κυβερνητικά νομοσχέδια».
Ο Παύλος Μυλωνάς, ανέφερε πως η εκτελεστική εξουσία τα έκανε μαντάρα με το θέμα του Φορέα. Αν πάει στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου, όπως λέει το ΑΚΕΛ, κάποια από αυτά τα παιδιά, κυρίως οι πραγματικά ευάλωτοι, θα μένουν εκτός.
