Δεν είναι μόνο τα γράμματα και οι αριθμοί. Η σχολική ετοιμότητα αφορά εξίσου τις κοινωνικές, συναισθηματικές και συμπεριφορικές δεξιότητες ενός παιδιού, και σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP), πολλά παιδιά φτάνουν στο νηπιαγωγείο χωρίς αυτές τις βάσεις. Κι όμως, η προετοιμασία ξεκινά πολύ πριν από την πρώτη σχολική μέρα.
Τι σημαίνει «σχολική ετοιμότητα» στην πραγματικότητα;
Τα παιδιά δεν αναπτύσσονται όλα με τον ίδιο ρυθμό. Όπως συμβαίνει με το περπάτημα ή την ομιλία, έτσι και οι δεξιότητες που χρειάζεται ένα παιδί για το σχολείο εμφανίζονται σε διαφορετικές ηλικίες. Η AAP υποστηρίζει ότι το σχολείο οφείλει να είναι έτοιμο να υποδεχθεί παιδιά με κάθε επίπεδο ανάπτυξης, ιδιαίτερα όσα έχουν ζήσει δύσκολες εμπειρίες ή έχουν αναπτυξιακές δυσκολίες, όπως ΔΕΠ-Υ ή αυτισμό.
Πριν αποφασίσεις αν το παιδί σου θα ξεκινήσει νηπιαγωγείο, σκέψου:
- Επικοινωνεί καθαρά;
- Μπορεί να ακούει και να συνεργάζεται;
- Τα πάει καλά με άλλα παιδιά και ενήλικες;
- Έχει βασικές αυτονομίες (π.χ. τουαλέτα);
- Χειρίζεται μολύβι, τρέχει, παίζει με ευχέρεια;
Μίλησε με τον παιδίατρό σου και με τους παιδαγωγούς του παιδιού. Οι παρατηρήσεις τους συχνά βοηθούν να δεις μια πιο αντικειμενική εικόνα. Και, φυσικά, εμπιστεύσου το ένστικτό σου. Κανείς δεν ξέρει το παιδί σου καλύτερα από εσένα.
Τεστ ετοιμότητας: τι ισχύει και τι όχι;
Κάποια σχολεία κάνουν αξιολογήσεις, αλλά αυτά τα τεστ δείχνουν κυρίως ακαδημαϊκές δεξιότητες και δεν είναι πάντα αξιόπιστα. Η AAP τονίζει ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως «διαβατήριο» εισόδου, αλλά ως εργαλείο που βοηθά στη σωστή εκπαιδευτική υποστήριξη. Αν το τεστ δείξει αδυναμίες, αξιοποίησε την πληροφορία: μίλησε με το σχολείο, χτίστε μαζί ένα πλάνο για να ενισχυθεί το παιδί μέσα στη χρονιά.
Γιατί η καθυστέρηση δεν είναι πάντα λύση
Κάποιοι γονείς κρατούν το παιδί στο σπίτι έναν χρόνο παραπάνω, φοβούμενοι ότι αν είναι από τα μικρότερα της τάξης θα δυσκολευτεί. Όμως, σύμφωνα με την AAP:
- Το να χαρακτηρίζεται ένα παιδί «μη έτοιμο» μπορεί να το βάλει σε λάθος πλαίσιο.
- Οι δυσκολίες των μικρότερων παιδιών συνήθως εξαφανίζονται μέχρι τη Γ’ ή Δ’ δημοτικού.
- Τα παιδιά που είναι από τα μεγαλύτερα συχνά εμφανίζουν περισσότερα προβλήματα συμπεριφοράς στην εφηβεία.
Τι να αποφύγεις: υπερβολική οθόνη
Ακόμη κι αν οι εφαρμογές φαίνονται «εκπαιδευτικές», δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την πραγματική αλληλεπίδραση. Η AAP προτείνει ελάχιστη έως μηδενική οθόνη κάτω των 18 μηνών και ισορροπημένη χρήση στη συνέχεια. Μην ξεχνάς ότι η εκπαίδευση ξεκινά στο σπίτι. Εσύ είσαι ο πρώτος και σημαντικότερος δάσκαλος του παιδιού σου. Οι καθημερινές κουβέντες, το παιχνίδι, οι βόλτες, οι ιστορίες και τα κοινά project είναι όσα χτίζουν την αυτοπεποίθηση και την ωριμότητά του.
Αν έχεις αμφιβολίες, ζήτα βοήθεια
Ο παιδίατρος είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να συζητήσεις αν το παιδί σου είναι έτοιμο ή χρειάζεται στήριξη. Η μετάβαση στο σχολείο δεν είναι αγώνας ταχύτητας. Είναι μια διαδικασία ανάπτυξης. Και με τη δική σου υποστήριξη, το παιδί σου μπορεί να ξεκινήσει το ταξίδι αυτό με αυτοπεποίθηση και χαρά.
